Dengeli Bir Zihin Açıkça Görür

Budizm, her iki uca da yönelmeyen Orta Yolu öğretir. Orta Yol, doğruyu yanlıştan ayıramayacak kadar muğlak bir tavır değildir. Önce beğenip beğenmeme gibi tercihlerin, benim tarafım, senin tarafın gibi ayrımların sürüklenmesine gerek kalmadan, olup biteni olduğu gibi görmek bilgeliktir. Zihin tek bir uca doğru eğilmediği zaman, gerçekten ihtiyaç duyulan muhakeme ve eylem daha net hale gelir.

Çoğu zaman gördüğümüzün resmin tamamı olduğunu varsayarız. Ancak aile üyeleri, iş arkadaşları ve komşular bulundukları yerden farklı koşullar görebilirler. Yalnızca kendi görüşümüzü ön planda tuttuğumuzda, başka bir kişinin sözleri kulağa tamamen yanlış gelir ve küçük bir farklılık hızla tartışma ve çatışmaya dönüşür. Bir nefes için duraklarsak ve diğer kişinin durduğu yere bakarsak, aynı fikirde olmadığımızda bile anlayış alanı ortaya çıkabilir.

Ferah bir zihinle kabul etmek, her görüşten vazgeçmek ya da haksızlıkları görmezden gelmek anlamına gelmez. Öfke ve inatla bir insanı mağlup etmeye çalışan gücü azaltırken, söylenmesi gerekeni açıkça söylemek demektir. Gerçekleri gerçek olarak görür, kendi zihnimizdeki tek taraflılığı inceler, sonra bilgelik ve şefkatle en uygun eylemi seçeriz.

Yaz sonu meyve bahçesinde bir omuz boyunduruğu hayal edin. Sepetlerden biri taşacak kadar doluyken diğeri boş bırakılırsa, güçlü bir insan bile çok geçmeden devrilir ve sağlam adımını kaybeder. İki sepetin aynı görünmesine gerek yok. Meyvelerin farklı büyüklük ve ağırlıklarını gözlemleyip uygun şekilde dağıttığımızda boyunduruk doğal olarak merkezini bulur ve yürüyüş kolaylaşır.

Akıl aynıdır. Eğer arzuyu, nefreti ve yalnızca kendimizin haklı olduğuna dair kesinliği bir kenara yığmaya devam edersek, dünyaya bakış açımız değişir. Ancak her yargıyı reddetmek ve sorumluluktan kaçmak da denge değildir. Orta Yol uygulaması, gereken miktarda çabayı kullanmak, bastırılabilecek inatçılığı serbest bırakmak ve aynı zamanda başkalarının koşullarını da dikkate almaktır.

Bazen geri adım atmak, kazanana kadar bir tartışmayı sürdürmekten daha akıllıca olur. Bu zayıflıktan doğan bir teslimiyet değildir. Bu, çatışmayı büyütmeden önemli olanı koruyan şefkatli bir seçimdir. Ayrımcı bağlılığı serbest bırakmanın temeli, hem durumu açıkça gören bilgeliği hem de herkesin acısını azaltmaya çalışan şefkati içermelidir.