Khi tâm nhìn thay đổi, thế giới hiện ra khác đi

Kinh Kim Cang nói đến năm loại mắt: nhục nhãn, thiên nhãn, tuệ nhãn, pháp nhãn và Phật nhãn. Đây không chỉ là cách chia các loại mắt. Có thể hiểu rằng chiều sâu của cái nhìn thay đổi tùy theo tâm mà ta dùng để nhìn thế giới.

Khi gặp cùng một người, có người thấy đối thủ, có người thấy bạn, có người thấy pháp hữu cùng học đạo. Đối tượng không đổi. Tâm đang nhìn đã đổi.

Khi tâm đầy ham muốn, phân biệt, dính mắc và chấp thủ, ta khó thấy sự vật như chúng đang là. Như câu nói, trong mắt heo thì mọi thứ giống heo, trong mắt Phật thì mọi thứ giống Phật. Tầng mức của tâm quyết định thế giới ta thấy.

Vì vậy, người tu phải làm sáng con mắt đang nhìn. Ít nhất, ta nên mở con mắt trí tuệ để có thể nhìn người và hoàn cảnh rộng hơn, sâu hơn. Dù cái thấy chưa trọn vẹn như Phật nhãn, ta vẫn phải nuôi dưỡng con mắt không bị nhốt trong phân biệt.

Hôm nay, hãy xét xem tâm ta đang dùng con mắt nào để nhìn thế giới, và nhìn người cùng sự việc bằng con mắt trí tuệ.