Thấy bằng trí tuệ của Trung Đạo, Vượt trên hai và không hai

Trong giáo lý Hwaeom có một ý nghĩa sâu xa: không tạo thành hai, và cũng không trụ ngay cả trong không hai. Chúng ta cần buông bỏ sự phân biệt chia mọi thứ thành hai, như tốt và xấu, ta và người, chúng sinh và Phật. Tuy vậy, ta cũng không được bám vào ý tưởng rằng chúng là không hai.

Chúng ta dễ dàng đánh giá con người và sự việc là tốt hay xấu. Nhưng cùng một người có thể hiện ra khác nhau tùy theo hoàn cảnh, và ngay cả điều ta từng cho là tốt cũng có thể thay đổi theo thời gian. Với phán đoán cố định, ta không thể thấy khuôn mặt vốn có của người ấy.

Điều quan trọng là buông bỏ tâm chia làm hai, nhưng trụ trong ý nghĩ “tôi không phân biệt” cũng có thể trở thành một dạng phân biệt khác. Vì vậy, sự tu tập cần trí tuệ Trung đạo, không đứng ở bên nào.

Từ ngữ và khái niệm là phương tiện thiện xảo để giải thích sự thật. Chữ hai và chữ không hai đều chỉ là ngón tay chỉ đường. Trí tuệ không nằm ở việc nắm lấy ngôn từ, mà ở việc trực tiếp thấy nơi ngôn từ chỉ tới.

Hôm nay, đừng dễ dàng trụ vào phân biệt tốt và xấu; hãy nhìn con người và thế gian bằng con mắt Trung đạo rộng hơn, sâu hơn, vượt ngoài sự phân biệt ấy.