در سکون درنگ نکردن

در جریان مطالعه، لحظاتی پیش می‌آید که آموزه‌ای دشوار اندک‌اندک معنا می‌یابد و ذهن آرام‌تر از پیش می‌شود. وقتی افکار پراکنده فرومی‌نشینند، حس آسودگی نیز به دست می‌آید. این تجربه ارزشمند است. اما باید ببینید که آیا با چنگ‌زدن به آن آرامش، این فکر در شما پدید می‌آید که اکنون همه‌چیز را دریافته‌اید.

درنگ در سکون و دیدنِ روشنِ ذهنِ خویش، همیشه یک چیز نیستند. آموزه‌ای که هنگام آرامش ذهن روشن می‌نمود، ممکن است همان لحظه‌ای که زندگی روزمره چیزی خلاف میل شما پیش می‌آورد، از دست برود. در چنین لحظاتی، به‌جای آنکه صرفاً بکوشید آن لحظهٔ آرام را بازیابید، ببینید ذهن شما اکنون بر چه چیزی گیر کرده است. تمرین در حفاظت از حالتی که پیش‌تر به دست آورده‌اید، متوقف نمی‌شود.

توانایی توضیحِ معنای کلمات، به این معنا نیست که آموزه در زندگی شما نیز همان‌گونه که هست آشکار می‌شود. در کنار خواندن و فهمیدن، باید بررسی کنید که ذهن شما در عمل چگونه حرکت می‌کند. این دانستنِ محتوای دشوار فراوان نیست، بلکه توجه‌کردن به یک تعلق که امروز در شما پدید آمده و دیدنِ خویش در حالِ کشیده‌شدن به دنبال آن است که این مطالعه را زنده نگاه می‌دارد.

کسی را تصور کنید که پنجره‌ای را پاک می‌کند. همین‌که گرد و غبار زدوده می‌شود، شیشه شفاف می‌گردد. اما این شخص، غرقِ بررسیِ اینکه شیشه چقدر می‌درخشد، نمی‌تواند باغِ آن‌سوی پنجره را ببیند. اگر لحظه‌ای دستِ پاک‌کننده را متوقف کند و نگاهش را بگشاید، برگ‌ها و گل‌های آن‌سوی شیشه به چشم می‌آیند. این تمثیلی روزمره است که برای گشودنِ آموزهٔ امروز به کار رفته است. تلاشِ پاک‌کردنِ پنجره لازم است، اما ارزش دارد بپرسید آیا تنها به شیشهٔ پاک‌شده چنگ زده‌اید یا نه.

لحظاتی نیز هست که یک آموزه ناگهان به‌ژرفی در شما اثر می‌کند. اما سخن از فهمِ ناگهانی را نباید چنین برداشت کرد که می‌توان از مطالعه و کوشش صرف‌نظر کرد. آموزهٔ امروز نیز به مطالعه، کوشش و آگاهیِ پیش از چنین فهمی اشاره داشت. به‌جای آنکه تمرین را در انتظارِ رسیدنِ لحظه‌ای به تعویق بیندازید، آنچه اهمیت دارد این است که مطالعهٔ داده‌شده به شما در امروز را واقعاً انجام دهید.

هنگامی که ذهن آرام می‌شود، ببینید آیا آن حالت را چون از آنِ خود چنگ زده‌اید. وقتی چیزی را می‌فهمید، بررسی کنید که آیا آن فهم در زندگی روزمره نیز تداوم می‌یابد. حتی در روزهایی که خوب پیش نمی‌رود، از نگاهِ دوباره و تمرینِ بیشتر دست نکشید. مطالعهٔ امروز نه به این نتیجه می‌رسد که اکنون همه‌چیز را می‌دانید، بلکه به تمرینِ کوچکِ نگریستن به ذهن در همین لحظه می‌انجامد.