Niet blijven hangen in de stilte

Tijdens het bestuderen zijn er momenten waarop een leer die eerst moeilijk leek, begint te kloppen, en de geest rustiger wordt dan voorheen. Wanneer verstrooide gedachten tot rust komen, voelen we opluchting. Die ervaring is waardevol. Maar we moeten ook nagaan of er, terwijl we aan die stilte vasthouden, een gedachte opkomt die zegt dat we nu alles begrepen hebben.

Verblijven in stilte en je eigen geest helder zien zijn niet altijd hetzelfde. Een leer die duidelijk leek toen de geest op zijn gemak was, kan wegglippen zodra het dagelijks leven iets brengt dat tegen onze wens ingaat. Kijk op zulke momenten niet alleen naar het terugvinden van dat rustige ogenblik, maar naar waar jouw geest nu aan vastzit. Beoefening stopt niet bij het beschermen van een staat die we al bereikt hebben.

Dat je de betekenis van de woorden kunt uitleggen, wil niet zeggen dat de leer zich ook zo in ons leven laat zien. Naast lezen en begrijpen moeten we ook nagaan hoe onze geest werkelijk beweegt. Niet het kennen van veel moeilijke inhoud, maar het opmerken van één gehechtheid die vandaag ontstond, en onszelf zien meegesleept worden erdoor, houdt deze studie levend.

Stel je iemand voor die een raam lapt. Zodra het stof is weggeveegd, wordt het glas helder. Maar omdat deze persoon zo gericht is op hoe erg het glas glimt, ziet hij de tuin erachter niet. Even de poetsende hand stilhouden en de blik verruimen — dan komen de bladeren en bloemen achter het glas in zicht. Dit is een alledaags beeld dat gebruikt wordt om de leer van vandaag te verduidelijken. De inspanning van het ramen lappen is nodig, maar het is de moeite waard je af te vragen of je alleen maar vasthoudt aan het schone glas zelf.

Er zijn ook momenten waarop een enkele leer je plotseling diep raakt. Maar het idee van plotseling begrijpen mag niet worden opgevat als toestemming om studie en inspanning over te slaan. De leer van vandaag wees ook op de studie, inspanning en het bewustzijn die aan zo'n begrip voorafgaan. Belangrijker dan beoefening uitstellen in afwachting van een bepaald moment, is het daadwerkelijk doen van de studie die ons vandaag gegeven is.

Wanneer je geest stil wordt, kijk of je die staat als iets van jezelf vasthoudt. Wanneer je iets begrijpt, ga na of dat begrip doorwerkt in het dagelijks leven. Ook op dagen dat het niet lukt, laat het opnieuw kijken en verder oefenen niet los. De studie van vandaag leidt niet tot de conclusie dat we nu alles weten, maar tot de kleine oefening van nu naar de geest kijken.