Không An Trú Trong Tĩnh Lặng

Khi học, có những lúc một lời dạy từng khó hiểu bắt đầu trở nên rõ ràng, và tâm trở nên tĩnh lặng hơn trước. Khi những suy nghĩ tán loạn lắng xuống, chúng ta cảm thấy nhẹ nhõm. Trải nghiệm đó thật quý giá. Nhưng chúng ta cũng cần quan sát xem, khi bám giữ sự tĩnh lặng ấy, có khởi lên ý nghĩ rằng mình đã hiểu hết mọi thứ hay không.

An trú trong tĩnh lặng và thấy rõ tâm mình không phải lúc nào cũng là một. Một lời dạy tưởng như rõ ràng khi tâm an ổn có thể tuột mất ngay khi đời sống hằng ngày mang đến điều trái ý mình. Vào những lúc như vậy, thay vì chỉ cố gắng tìm lại khoảnh khắc tĩnh lặng ấy, hãy nhìn xem tâm bạn đang vướng vào điều gì ngay lúc này. Sự thực hành không dừng lại ở việc giữ gìn một trạng thái mình đã đạt được.

Có thể giải thích được ý nghĩa của lời dạy không có nghĩa là lời dạy ấy hiển bày đúng như vậy trong đời sống của chúng ta. Cùng với việc đọc và hiểu, chúng ta cũng cần kiểm chứng xem tâm mình thật sự vận hành ra sao. Không phải biết thật nhiều điều khó hiểu, mà là nhận ra một sự bám chấp khởi lên hôm nay và quan sát chính mình bị nó cuốn theo, đó mới là điều giữ cho việc học này sống động.

Hãy hình dung một người đang lau cửa sổ. Khi bụi được lau sạch, tấm kính trở nên trong suốt. Nhưng vì mải kiểm tra xem tấm kính sáng bóng đến mức nào, người ấy không nhìn thấy khu vườn phía bên kia. Dừng tay lau lại một chút và mở rộng tầm nhìn, những chiếc lá và bông hoa phía sau tấm kính liền hiện ra. Đây là một hình ảnh đời thường được đưa ra để làm sáng tỏ lời dạy hôm nay. Công sức lau cửa sổ là cần thiết, nhưng đáng để tự hỏi liệu mình có đang chỉ bám vào tấm kính sạch bóng ấy hay không.

Cũng có những lúc một lời dạy bỗng nhiên chạm sâu vào lòng mình. Nhưng nói về sự thấu hiểu bất chợt không có nghĩa là việc học và nỗ lực có thể bỏ qua. Lời dạy hôm nay cũng chỉ ra việc học, nỗ lực và sự tỉnh giác đi trước một sự thấu hiểu như vậy. Thay vì trì hoãn thực hành để chờ đợi một khoảnh khắc nào đó đến, điều quan trọng là thật sự thực hiện việc học được trao cho mình hôm nay.

Khi tâm trở nên tĩnh lặng, hãy quan sát xem bạn có đang bám giữ trạng thái đó như của riêng mình hay không. Khi hiểu được điều gì, hãy kiểm tra xem sự hiểu đó có tiếp nối vào đời sống hằng ngày hay không. Ngay cả vào những ngày không suôn sẻ, đừng buông việc nhìn lại và tiếp tục thực hành. Việc học hôm nay không dẫn đến kết luận rằng mình đã biết hết mọi thứ, mà dẫn đến sự thực hành nhỏ bé là quan sát tâm ngay lúc này.