Αφήστε τη σκληρή γραμμή που μας χωρίζει

Στον ανοιχτό χώρο δεν υπάρχει ραφή που να χωρίζει για πάντα «τη δική μου πλευρά» από «τη δική σου». Βουνά, δέντρα και άνθρωποι στέκουν σε διαφορετικές μορφές, όμως κανένα δεν υπάρχει μόνο του έξω από τη σχέση. Αέρας και φως, λόγια και εργασία, φροντίδα και επιλογές κινούνται ανάμεσά μας και μαζί διαμορφώνουν τη ζωή που ζούμε τώρα.

Το να λέμε ότι η αφύπνιση δεν είναι χωριστή από ολόκληρο το βασίλειο του Ντάρμα δεν σημαίνει να σβήνουμε κάθε διαφορά. Ας σεβόμαστε τις ξεχωριστές ζωές και ευθύνες του εαυτού και των άλλων, αφήνοντας όμως την επιμονή πως είμαστε εντελώς αποκομμένοι ο ένας από τον άλλον. Τα λόγια και οι πράξεις μου φτάνουν στους άλλους, και οι συνθήκες στις οποίες ζουν τα άλλα όντα επηρεάζουν με τη σειρά τους τη ζωή μου.

Η διδασκαλία Χουαγιάν ότι νους, Βούδας και αισθανόμενα όντα δεν είναι τρεις σταθερές, χωριστές οντότητες δείχνει πώς συναντώνται οι κινήσεις του νου και του κόσμου. Ο νους ερμηνεύει τον κόσμο· η ερμηνεία γίνεται λόγια και πράξεις· και αυτές οι πράξεις αλλάζουν τις συνθήκες των άλλων όντων. Οι αλλαγές αυτές επιστρέφουν σε εμάς, άρα η αφύπνιση δεν είναι γνώση φυλαγμένη για τον εαυτό, αλλά σοφία που φανερώνεται μέσα στη σχέση.

Ένας νους σαν ανοιχτός χώρος καθρεφτίζει καθαρά κάθε φαινόμενο χωρίς να προσκολλάται σε κανένα. Όταν έρχεται η χαρά, γνωρίζει τη χαρά· όταν έρχεται η δυσκολία, στρέφεται στη δυσκολία. Δεν σκληραίνει όμως ένα περαστικό συναίσθημα ή κρίση σε αιώνια αλήθεια. Επειδή δεν προσκολλάται, δεν γίνεται αδιάφορος· μπορεί να βλέπει ευρύτερα και να ανταποκρίνεται πιο ταιριαστά.

Το να αφήνουμε τη διχαστική κρίση δεν πρέπει να συγχέεται με την κατάργηση του καλού και του κακού, της ευθύνης ή των ορίων που προστατεύουν την ασφάλεια. Η επιβλαβής συμπεριφορά χρειάζεται να σταματά καθαρά και να διατηρείται η αναγκαία απόσταση. Η πρακτική είναι να μη μισούμε ολόκληρη την ύπαρξη ενός ανθρώπου για ένα σφάλμα, ούτε να τον σπρώχνουμε έξω από το βασίλειο του Ντάρμα επειδή διαφέρει από τα μέτρα μας.

Όταν ο νους σας νιώθει φραγμένος, δείτε την επόμενη σκηνή που θα δημιουργήσουν τα λόγια και οι πράξεις που σκοπεύετε. Σκεφτείτε πώς αυτή η μία παρατήρηση μπορεί να αγγίξει την καρδιά και την επόμενη επιλογή κάποιου άλλου, και τι βάρος μπορεί να αφήσει η επιλεγμένη ευκολία σας στους ανθρώπους και στο περιβάλλον. Ακολουθήστε τον δρόμο μιας πράξης που νομίζατε πως τελείωνε σε εσάς, και σχέσεις που πριν δεν φαίνονταν θα έρθουν στο φως.

Η αφύπνιση δεν είναι ένα ειδικό βασίλειο μακριά, αλλά ένας ανεμπόδιστος νους που βλέπει σωστά τη σύνδεση εδώ και τώρα. Κρατήστε τις αναγκαίες διαφορές και τα προστατευτικά όρια, ενώ επιστρέφετε από τη σκληρή επιλογή πλευράς που κλείνει κάθε πέρασμα ανάμεσά μας. Ακόμη και ένα όριο που κάποτε υπήρξε τοίχος χωρισμού μπορεί να γίνει οδηγός για να ανοίξει ένα πέρασμα όπου κινούνται η ευθύνη και η φροντίδα.