ถ้อยคำของผู้ที่ได้ลิ้มรสด้วยตนเอง

การถ่ายทอดคำพูดของผู้อื่นให้ดีก็เป็นสิ่งมีค่าเช่นกัน แต่คำสอนของพระพุทธเจ้าจะไม่ถูกถ่ายทอดอย่างสมบูรณ์เพียงเพราะนำรูปแบบของถ้อยคำมาถ่ายทอดต่อ พระมหากัสสปเถระได้ตรัสรู้พระทัยของพระพุทธเจ้าด้วยตนเองโดยตรง ธรรมที่ท่านแสดงจึงไม่ใช่เรื่องเล่าที่ได้ยินมาจากที่ไกล แต่เป็นถ้อยคำที่ได้พิสูจน์แล้วในใจของท่านเอง

ผู้ที่เคยถือดาบล้ำค่าของกษัตริย์โบราณไว้ในมือของตนเองจริง ๆ ย่อมรู้ถึงแสงประกายและน้ำหนักของมัน ผู้ที่เพียงได้ยินคำบรรยายก็สามารถพูดถึงดาบเล่มนั้นได้เช่นกัน แต่ยากที่จะรู้ได้ชัดเจนเท่าผู้ที่ได้เห็นด้วยตนเองจริง ๆ การตรัสรู้ก็เช่นเดียวกัน ตัวหนังสือและถ้อยคำชี้ทางให้ได้ แต่ไม่อาจแทนที่ประสบการณ์ของการเดินบนเส้นทางนั้นด้วยเท้าของตนเองได้

รสชาติของอาหารก็รู้ได้ก็ต่อเมื่อได้ลิ้มรสด้วยตนเอง ไม่ว่าใครจะอธิบายอย่างละเอียดเพียงใด ก็ไม่อาจรู้รสที่สัมผัสลิ้นหรือความอบอุ่นที่กายรู้สึกได้ก่อนที่จะได้ลิ้มรสด้วยตนเอง การฝึกสังเกตจิตใจก็เช่นเดียวกัน เมื่อไม่หยุดอยู่เพียงการท่องจำการตรัสรู้ของผู้อื่น แต่มองตรงไปยังความคิดและความรู้สึกที่กำลังเกิดขึ้นในขณะนี้ คำสอนจึงจะกลายเป็นปัญญาสำหรับชีวิตของตนเอง

วันนี้ แทนที่จะรู้เพิ่มอีกหนึ่งประโยค ขอให้สละเวลาสักครู่หนึ่งเพื่อพิสูจน์ใจของตนเองโดยตรง สังเกตลมหายใจที่เข้าและออก และเมื่อความรู้สึกไม่สบายใจผุดขึ้นมา ให้มองมันโดยไม่หลบเลี่ยง ประสบการณ์เล็ก ๆ นั้นจะเปลี่ยนความรู้ที่เพียงได้ยินมาให้กลายเป็นการฝึกฝนที่มีชีวิต