ไม่ติดอยู่ที่ใจซึ่งจัดลำดับท่านและผู้อื่น

ต้องเป็นไร้จิตอันสูงสุด (究竟無心) จึงจะเป็นไร้ความคิด (無念) อย่างแท้จริง ไร้ความคิดหมายถึงไร้จิตอันสูงสุดที่ความคิดหลงผิดทั้งปวงหลุดร่วงไป จากไร้จิตอันสูงสุดที่ความคิดหลงผิดดับสิ้นแล้ว การเห็นธรรมชาติแท้ (見性) อันเป็นการประจักษ์ตถตาย่อมเกิดขึ้น ท่านอย่าพิจารณาคำสอนนี้เฉพาะในที่ปฏิบัติ จงมองดูในชีวิตประจำวันด้วย ที่ซึ่งท่านพบผู้คนและสร้างความสัมพันธ์

บางครั้งท่านรู้สึกว่าผู้คนไม่ปฏิบัติต่อท่านอย่างเหมาะสมและมองท่านต่ำ ท่านเห็นว่าตนไม่ใช่คนบกพร่องถึงเพียงนั้น เล่าเรียนมามาก และเป็นคนเด่นในหลายด้าน แต่เมื่อรู้สึกว่าอีกฝ่ายไม่ยอมรับท่าน ใจก็ไม่สบาย

ในขณะนั้น ท่านต้องมองดูใจของท่านที่มีต่ออีกฝ่ายด้วย เมื่อเชื่อว่าตนเป็นคนเด่น ท่านอาจมองผู้อื่นแล้วคิดว่า "คนนั้นฝึกฝนได้น้อยกว่าเรา" หรือ "คนนั้นอยู่ต่ำกว่าเรา" อีกฝ่ายมองท่านต่ำ และท่านก็มองอีกฝ่ายต่ำ ต่างฝ่ายต่างแบ่งสูงต่ำด้วยเกณฑ์ของตน ความสัมพันธ์จึงคลาดเคลื่อน

หากท่านลองพิจารณาโดยละเอียดว่าตลอดชีวิตอันยาวนาน ผู้อื่นมองท่านอย่างไรบ้าง ท่านจะพบเรื่องมากมายที่ค้างอยู่ในใจ สิ่งสำคัญคือไม่ถูกแต่ละเรื่องเหล่านั้นยึดไว้ และดำเนินชีวิตโดยเผชิญสถานการณ์เบื้องหน้าด้วยปัญญาในแบบของท่านเอง ตรงนี้ท่านก็มองดูคำสอนเรื่องความคิดหลงผิดและไร้จิตอันสูงสุดได้เช่นกัน

เมื่อความคิดหลงผิดและมโนภาพนานาเกิดขึ้นไม่หยุดระหว่างการปฏิบัติ การปฏิบัติของท่านก็ไม่ราบรื่น ท่านถูกความคิดลากไป และเมื่อจับความคิดนั้นไว้อีก ก็สร้างก้อนหินสะดุดให้ตนเอง การยึดติดกับความหลงเช่นนี้ไม่เกิดประโยชน์แก่การปฏิบัติของท่าน

กิจการของโลกก็เกี่ยวโยงกับความคิดหลงผิดเช่นกัน เมื่อท่านทำธุรกิจ ไปทำงาน และสร้างความสัมพันธ์กับผู้คน เรื่องราวมากมายก็พัวพันกัน แม้ท่านนั่งนิ่ง เรื่องเหล่านั้นก็ยังต่อเนื่องเป็นสายธารความคิด เพราะท่านต้องดำเนินงานและความสัมพันธ์ไปตลอดชีวิต การพ้นจากความคิดหลงผิดจึงอาจรู้สึกว่ายาก

แล้วคำถามก็เกิดขึ้นว่า หากจะดับความคิดหลงผิดและมโนภาพให้สิ้นเชิง ท่านต้องวางงานทุกอย่างและตัดความสัมพันธ์ทุกสายหรือไม่ ในการดำเนินชีวิต ท่านตัดสายสัมพันธ์ทั้งหมดไม่ได้ ความคิดเกิดขึ้นท่ามกลางงานและความสัมพันธ์ที่ดำเนินอยู่นั่นเอง ฉะนั้น ในสถานการณ์นั้นเอง ท่านต้องก้าวไปด้วยใจที่ไม่ติดอยู่กับตนและกับอีกฝ่าย และไม่พักอยู่ที่ใด

เมื่อท่านแบ่งตนกับผู้อื่น ผู้กระทำกับสิ่งที่ถูกกระทำ แล้วพักอยู่ในการแบ่งนั้น ความติดขัดก็เกิดขึ้น หากท่านถูกการตัดสินที่ว่า "เราเป็นคนเช่นนี้" และ "อีกฝ่ายเป็นคนเช่นนั้น" ยึดไว้ ใจที่ตามมาก็เกิดขึ้นไม่หยุด ท่านต้องไม่ติดแม้เพียงสิ่งเดียว และต้องไม่มีที่ให้พักอยู่ ต้องก้าวไปอย่างถึงที่สุดจนไม่แม้จะจับที่ตรงนั้นไว้ด้วยคำว่า "ใจ" ไร้จิตอันสูงสุดคือพื้นฐานของการปฏิบัติที่ต้องประจักษ์ในแนวทางนี้ และจากตรงนั้น การเห็นธรรมชาติแท้ก็เกิดขึ้น

การปฏิบัตินี้จำเป็นในความสัมพันธ์ประจำวันด้วย ในที่ซึ่งไม่คุ้นเคย บางคนอาจปฏิบัติต่อท่านราวกับท่านเป็นคนที่ข่มได้ง่ายหรือหลอกได้ ท่านอาจเห็นคนนั้นเป็นเรื่องเล็ก ขณะที่คนนั้นก็อาจมองท่านต่ำลงไปไกลเช่นกัน เรื่องเช่นนี้เกิดได้ไม่ว่าท่านพบใคร ในยามนั้น ท่านต้องมีการปฏิบัติที่ไม่ปล่อยให้ใจถูกท่าทีของอีกฝ่ายยึดไว้

หากท่านติดอยู่ที่ความคิดว่าอีกฝ่ายมองท่านต่ำ ใจก็เจ็บและปัญหาก็เกิดขึ้น หากท่านเผชิญสถานการณ์โดยไม่ถูกความคิดนั้นยึดไว้ ท่านก็รับมือด้วยปัญญาได้ จงดูว่าอีกฝ่ายประพฤติอย่างไร แต่อย่าปล่อยให้การกระทำของเขาผูกใจท่านต่อไป

จงวางใจที่ว่าตนเป็นคนเด่น และอย่าติดอยู่ที่การประเมินของอีกฝ่ายด้วย หากท่านพักอยู่ที่การแบ่งตนจากผู้อื่น ความคิดหลงผิดอีกอย่างก็เกิดตามการแบ่งนั้น ท่ามกลางงานและความสัมพันธ์ จงสังเกตเห็นใจนั้น และปฏิบัติต่อไปโดยไม่พักอยู่ที่ใจนั้น