Tâm biết quán sát nền tảng của ý nghĩ

Hôm nay, dựa trên lời của Thiền sư Seosan, thầy nói về sự tu tập quán sát trạng thái của tâm. Một ý nghĩ khởi lên rồi biến mất, và đôi khi một trạng thái trống rỗng, mờ mịt, không có ý nghĩ rõ ràng nào, cũng tìm đến. Ta dễ chạy theo những chuyển động ấy của tâm, rồi chia chúng thành hạnh phúc hay bất hạnh, tốt hay xấu.

Nhưng thầy chỉ ra rằng ý nghĩ khởi lên, ý nghĩ không khởi lên, và cả việc ở trong trạng thái mờ mịt đều là sự vận hành của tâm. Khi bị những vận hành ấy lôi kéo, ta tiếp tục dao động trong nghiệp và vọng tưởng. Vì vậy, điều quan trọng không phải là nắm giữ một trạng thái đặc biệt nào, mà là quán sát kỹ trạng thái ấy và nhận biết nó.

Một ý nghĩ khởi lên không nhất thiết là xấu, và không có ý nghĩ cũng không lập tức là giác ngộ. Ngay cả khi niềm vui khởi lên, khi lo âu khởi lên, hay khi mờ mịt xuất hiện, ta cần sức mạnh để nhìn nó mà không nắm giữ nó là “tôi”.

Như Thiền sư Seosan đã nói, những việc ấy vốn không có trong bản tính ban đầu. Nếu không nhận ra nền tảng của tâm, mọi vận hành vẫn tiếp diễn như vọng tưởng; nhưng khi quán sát nền tảng ấy, ta có thể thấy ý nghĩ và cảm xúc chỉ là những hiện tượng tạm thời sinh khởi rồi tan biến.

Hôm nay, hãy lặng lẽ quan sát điều gì đang khởi lên trong tâm. Đừng bám vào hạnh phúc, đừng xua đuổi lo âu, và đừng chìm vào mờ mịt. Dùng tỉnh giác soi chiếu nền tảng của tâm là sự tu tập hôm nay.