เมื่อวัวหายไป การปฏิบัติไร้ใจยึดก็เริ่มขึ้น

ในภาพเลี้ยงวัวสิบภาพ ฉากที่วัวหายไปชี้ถึงสภาวะที่ไม่จำเป็นต้องแยกใจออกมาต่างหากอีกต่อไป เคยมีกระบวนการตามหา เห็น จับ และฝึกวัว แต่เมื่อรู้ว่าเดิมทีใจไม่ใช่สิ่งแยกต่างหาก วัวก็เหมือนหายไป

เมื่อให้วางใจที่เจ็บปวดลงแล้วลองค้นหา เรากลับหาใจที่ยึดไว้ไม่ได้ เช่นเดียวกัน เมื่อมองให้ลึก สิ่งที่เราคิดว่าเป็นความทุกข์ก็ไม่มีแก่นตายตัว งานของการจับใจไว้เป็นสิ่งต่างหากและต่อสู้กับมันจึงค่อยๆ ลดลงเอง

ถึงอย่างนั้นก็ยังต้องระวัง หากยังเหลือความคิดว่า "ฉันตื่นรู้แล้ว" หรือ "การปฏิบัติของฉันจบแล้ว" ความคิดนั้นก็เป็นความยึดติดอีกอย่างหนึ่ง การหายไปของวัวไม่ใช่จุดจบ กลับเป็นจุดเริ่มของการปฏิบัติที่ลึกขึ้น

ไร้ใจยึดไม่ได้หมายถึงไม่รู้อะไรเลย แต่เป็นที่แจ่มชัดซึ่งไม่ถูกการแบ่งแยกและความยึดติดลากไป และดำเนินชีวิตอย่างเป็นธรรมชาติ เมื่อไม่ยึดใจไว้ ชีวิตก็เบาสบายขึ้น การกระทำก็เป็นธรรมชาติมากขึ้น

วันนี้ อย่าแยกใจออกมาต่างหากจนเพิ่มทุกข์ ขอให้ส่องเห็นใจตามที่เกิดขึ้น และดำเนินต่อไปในการปฏิบัติไร้ใจยึดอย่างเป็นธรรมชาติ