Khi con trâu biến mất, việc tu tập không bám chấp vào tâm bắt đầu
Trong Mười Tranh Chăn Trâu, cảnh con trâu biến mất chỉ trạng thái không còn cần giữ tâm như một vật riêng biệt. Đã có quá trình tìm trâu, thấy trâu, bắt trâu và điều phục trâu; nhưng khi biết rằng tâm vốn không phải là một vật tách rời, ngay cả con trâu cũng như biến mất.
Khi được bảo hãy buông một tâm đau khổ rồi tìm lại nó, ta không tìm thấy một tâm nào để nắm giữ. Cũng vậy, khi nhìn sâu, điều ta từng bám chấp như khổ đau không có thực thể cố định. Việc giữ tâm như một đối tượng riêng để chống chọi với nó tự nhiên bắt đầu giảm bớt.
Dù vậy, ta vẫn phải cẩn thận. Nếu còn những ý nghĩ như “tôi đã giác ngộ” hay “nay việc tu tập của tôi đã xong”, chúng cũng là một dạng chấp trước khác. Con trâu biến mất không phải là điểm cuối. Trái lại, việc tu tập sâu hơn bắt đầu.
Không bám chấp vào tâm không có nghĩa là không biết gì. Đó là một nơi sáng rõ, nơi ta không bị phân biệt và chấp trước kéo đi, và đời sống được sống một cách tự nhiên. Vì không nắm giữ tâm, đời sống trở nên nhẹ nhàng hơn và hành động trở nên tự nhiên hơn.
Hôm nay, đừng giữ tâm như một vật riêng biệt rồi làm lớn thêm khổ đau. Hãy soi sáng tâm khi nó khởi lên và tiếp tục đi vào sự tu tập tự nhiên không bám chấp vào tâm.
Khi nhìn sâu vào tâm, ta thấy không có một tâm cố định tách rời khỏi ta để phải nắm giữ. Tuy vậy, ngay cả ý nghĩ “tôi biết” cũng có thể thành chấp trước. Hôm nay, hãy sống trong sự tỉnh biết tự nhiên, không nắm giữ tâm.