گمان را رها کنید و آنچه هست را چنان‌که هست ببینید

بی‌آنکه به‌روشنی چیزی را بدانید، اغلب بر پایه‌ی گمانی مبهم چیزها را به درست و نادرست تقسیم می‌کنید. سخن امروز این نکته را با جمله‌ای وام‌گرفته بیان می‌کند: هرگاه از گمانی نامعلوم و مبهم تمایز بگذارید و به نتیجه‌ای برسید، ناگزیر به‌شدت از راه به در می‌روید. حتی این استدلال‌ها که یک سو چگونه از سوی دیگر متفاوت است نیز تنها از آن‌رو پدید می‌آید که بیداری کامل هنوز رخ نداده است.

سخن، لحظه‌ی پدیدآمدن چیزی را به موجی تشبیه می‌کند. همین‌که یک موج برخیزد، موج‌های بی‌شماری از پی آن می‌آیند، و می‌گوید ده هزار موج می‌تواند بی‌پایان ادامه یابد. به همین‌سان، همین‌که یک اندیشه از راه به در رود، از همان‌جا پی‌درپی به هم می‌پیوندد و بیرون‌آمدن از آن دشوار می‌شود.

سخن قاطع است. می‌گوید هیچ اندیشه‌ای نباید اصلاً پدید آید، و حتی به شما می‌گوید نیندیشید. با این‌همه می‌گوید که اندیشه ناگزیر پدید می‌آید. از این‌رو به شما می‌گوید که آن را درست همان‌جا که پدید می‌آید قطع کنید، و این قطع‌کردن را بارها و بارها تکرار کنید. می‌گوید حتی در والاترین حال، اگر این اندیشه که «به اینجا رسیده‌ام» اندکی هم پدید آید، هنوز آن چیز اصیل نیست.

سخن تا آنجا پیش می‌رود که می‌گوید باید بی‌آز، بی‌اندیشه‌ی تمایزگذار، بی‌دلبستگی، و بی‌هیچ اندیشه‌ای ببینید. حتی اگر همین حالا بیدار نشوید، گفته می‌شود این زمانی است برای آموختن اینکه قضاوتی که در زندگی روزمره همراه با دلبستگی یا چسبیدن انجام می‌شود، ناگزیر از راه به در می‌رود. در اینجا، آن سخن را به اندازه‌ای می‌رسانیم که بتوانید همین امروز یک بار آن را بیازمایید: لحظه‌ای را که می‌خواهید بر پایه‌ی گمان قضاوت کنید دریابید، و آن اندیشه را از آنجا بیشتر پی نگیرید.