เมื่อรู้ทุกข์อย่างถูกต้อง หนทางแห่งความสุขก็ปรากฏ
ในพระพุทธศาสนา เราพิจารณาความทุกข์ในหลายรูปแบบ เช่น ทุกข์จากความเจ็บปวด ทุกข์จากสังขาร และทุกข์จากความเปลี่ยนแปลง ในชีวิตของเรามีทุกข์ที่หลีกเลี่ยงได้ยาก
ในบรรดาทุกข์เหล่านั้น ทุกข์ทางกายและใจเป็นสิ่งที่ทุกคนพบได้ง่าย กายไม่อาจแข็งแรงอยู่เสมอ อาจป่วยหรือบาดเจ็บได้ ใจก็หวั่นไหวด้วยความเศร้า ความโกรธ ความไม่ชอบ และสิ่งที่ไม่เป็นไปตามใจปรารถนา
เมื่อทุกข์เกิดขึ้น สิ่งสำคัญไม่ใช่เพียงไม่ชอบอย่างคลุมเครือหรือพยายามหลีกเลี่ยงเท่านั้น ก่อนอื่นเราต้องรู้ทุกข์ให้ถูกต้อง แล้วดูว่าเหตุของทุกข์นั้นคืออะไร
คำสอนสำคัญของพระพุทธศาสนาคือ รู้ทุกข์ รู้เหตุของทุกข์ รู้ว่ามีทางแก้ และปฏิบัติทางแก้นั้นด้วยตนเอง ปัญหาในชีวิตประจำวันก็ชัดขึ้นเมื่อมองตามลำดับนี้
วันนี้ หากกายหรือใจมีความไม่สบาย ลองมองอย่างละเอียด หาเหตุ และลงมือแก้เล็กๆ ความสุขจะใกล้ขึ้นเมื่อความเข้าใจไม่หยุดอยู่แค่ความเข้าใจ แต่ต่อเนื่องไปสู่การกระทำที่ถูกต้อง
ทุกข์กายและใจย่อมมาถึงทุกคน เมื่อกายป่วยหรือใจเศร้า โกรธ หรือไม่ได้ดังใจ เรารู้สึกทุกข์ เวลานั้นอย่าเพียงหลีกเลี่ยง แต่ต้องรู้ว่าอะไรทุกข์ ดูเหตุ หาทางแก้ และปฏิบัติจริง เมื่อนั้นทุกข์ลดลงและความสุขใกล้ขึ้น