Cưỡi lên tâm và sống thong dong

Trong Mười Tranh Chăn Trâu, cảnh cưỡi trâu thổi sáo cho thấy trạng thái tâm đã được điều phục khá nhiều. Khi con trâu từng thô dữ trở nên hiền hòa, ta không còn bị nó kéo đi; ta có thể cưỡi lên nó và thong dong đi trên đường.

Ban đầu, tâm kéo ta đi khắp nơi. Khi sân khởi lên, ta bị sân kéo đi. Khi tham muốn khởi lên, ta bị tham muốn kéo đi. Khi sợ hãi xuất hiện, ta bị sợ hãi lay động. Nhưng khi tu tập sâu hơn, ta có thể nhận biết tâm khi nó khởi lên mà không bị cuốn theo.

Điều này không có nghĩa là đè nén tâm. Cũng không có nghĩa là bỏ mặc tâm. Ta cần biết tâm đang khởi lên và khéo léo dẫn hướng cho nó. Khi ấy tâm không còn là kẻ thù phải chiến đấu, mà trở thành người bạn đồng tu cùng đi trên đường.

Sự thong dong khi thổi sáo trên lưng trâu biểu hiện niềm vui của tu tập. Khi tâm được điều phục, đời sống trở nên tự nhiên, không gượng ép. Dù sân khởi lên, ta không bị sân kéo đi; dù lo lắng đến, ta không bị lo lắng làm gục ngã.

Hôm nay, đừng để tâm kéo đi; hãy nhận biết tâm và sử dụng nó một cách thong dong.