ในฝุ่นเล็กๆ ก็มีโลกกว้าง
ในบทคาถาธรรมชาติแห่งธรรม มีถ้อยคำที่หมายถึงโลกทั้งสิบทิศอยู่ได้แม้ในฝุ่นละอองเล็กๆ และยังมีคำสอนว่าเวลานับไม่ถ้วนอยู่ในความคิดหนึ่ง เมื่อฟังครั้งแรก อาจรู้สึกว่าเป็นคำสอนที่กว้างใหญ่และยากมาก
โดยปกติ เราแบ่งว่าสิ่งเล็กคือเล็ก สิ่งใหญ่คือใหญ่ ความคิดของเรา ใจของเรา และเรื่องตรงหน้า เราก็มักตัดสินด้วยความเล็กและใหญ่เช่นนั้น แต่เมื่อมองด้วยปัญญาลึกซึ้ง การแบ่งนั้นไม่ใช่สิ่งเด็ดขาด
ในใจของผู้ตื่นรู้ ความคิดหนึ่งไม่ได้จบลงเป็นเพียงความคิดเล็กๆ ในความคิดนั้นมีการดูแลสรรพสัตว์ มีเมตตาและปัญญาต่อธรรมธาตุทั้งหมด โลกแห่งใจอันกว้างใหญ่ที่เรายากจะจินตนาการจึงอยู่ในนั้น
ผู้ปฏิบัติเริ่มจากการพิจารณาใจของตน และรู้ทันความคิดที่มาแล้วไป เมื่อการศึกษานั้นลึกขึ้น ความคิดตายตัวที่แบ่งเล็กกับใหญ่ ชั่วขณะกับกาลยาวนาน ตัวเรากับโลก ก็ค่อยๆ คลายลงได้
วันนี้ อย่าดูเบาเรื่องเล็กตรงหน้า และอย่าถูกเรื่องใหญ่กดทับ หากไม่ยึดว่าเล็กและใหญ่เป็นสิ่งตายตัว แต่มองตามที่เป็น ใจก็อาจกว้างขึ้นและสงบสบายขึ้น
คำสอนว่าโลกกว้างอยู่ในฝุ่นเล็กๆ ชี้ให้เห็นว่าการแบ่งเล็กกับใหญ่ไม่ใช่สิ่งเด็ดขาด การปฏิบัติเริ่มจากการดูใจของตน เมื่อปัญญาลึกขึ้น เราอาจเห็นโลกกว้างในความคิดหนึ่ง และวางการแบ่งเล็กใหญ่ลงได้