ธรรมชาติของพระพุทธเจ้าไม่ใช่สิ่งที่ฉันยึดถือ แต่เป็นเส้นทางที่จะค้นพบ

พุทธศาสนามหายานกล่าวว่าสิ่งมีชีวิตทั้งหลายมีธรรมชาติแห่งพุทธะ ซึ่งหมายความว่าไม่มีใครถูกละทิ้ง และทุกคนมีเมล็ดพันธุ์ที่จะก้าวไปสู่การตรัสรู้ ทำให้ฉันละทิ้งความคิดที่ว่าตัวเองเป็นคนขาดและตรัสรู้นั้นเป็นงานของคนพิเศษที่อยู่ห่างไกล

อย่างไรก็ตาม การเชื่อในธรรมชาติของพระพุทธเจ้าไม่ได้หมายถึงการหยุดปฏิบัติโดยกล่าวว่า “สำเร็จแล้ว” คือการเชื่อว่ามีความสดใสในตัวฉัน และฝึกฝนจิตใจให้ค้นพบความสดใสที่ยังไม่เปิดเผย ไม่ใช่การได้มาซึ่งสิ่งใหม่จากภายนอก แต่เป็นการขจัดสิ่งที่ปิดบังและยืนยันเส้นทางเดิม

นอกจากนี้ยังมีสิ่งที่ต้องระวังเกี่ยวกับที่นี่ หากยึดมั่นในธรรมชาติแห่งพุทธะประหนึ่งเป็นตัวตนที่ไม่เคยเปลี่ยนแปลง ย่อมพลาดความไม่มีตัวตนและทางสายกลางที่พุทธศาสนาพูดถึง ธรรมชาติแห่งพุทธะไม่ใช่คำที่กล่าวอ้างถึง “ตัวตนที่จับต้องได้” แต่เป็นคำสอนที่ช่วยให้เราละทิ้งความหมกมุ่นอยู่กับการแก้ไขและมองเห็นได้อย่างชัดเจนว่าจิตใจเกิดขึ้นและดับไปในความสัมพันธ์อย่างไร

ในทางปฏิบัติทั้งสองสิ่งนี้จะต้องเก็บไว้ด้วยกัน ประการหนึ่งคือความไว้วางใจอย่างลึกซึ้งว่าสรรพสัตว์ทั้งหลายมีศักยภาพในการตรัสรู้ อีกประการหนึ่งคือการปฏิบัติอย่างตรงไปตรงมาในการควบคุมจิตใจของตนและเปิดเผยมันในแต่ละวัน โดยไม่ถือเอาความเป็นไปได้นั้นมาเป็นของตนเอง

บางคนอาจพัฒนาศรัทธาขึ้นมาทันที บางคนสามารถเริ่มต้นเส้นทางแห่งการปฏิบัติธรรมได้ด้วยโอกาสเล็กๆ น้อยๆ เพียงครั้งเดียว สิ่งสำคัญคือการคว้าโอกาสนั้น ทำจิตใจให้ผ่องใส และเปลี่ยนแปลงคำพูดและการกระทำทีละน้อย เมื่อความเชื่อในธรรมชาติของพระพุทธเจ้าทำให้ชีวิตเบาขึ้นและนำไปสู่การกระทำของพระโพธิสัตว์ต่อผู้อื่น ความเชื่อนั้นก็จะได้รับทิศทางที่ถูกต้อง

ดังนั้นคำว่า “ฉันเป็นพระพุทธเจ้าแล้ว” จึงไม่ควรเป็นประโยคแสดงความภาคภูมิใจ ควรเป็นคำมั่นสัญญาที่จะฝึกฝน “ฉันจะมีชีวิตอยู่ในขณะที่ค้นพบความสดใสในตัวฉัน” พุทธภาวะไม่ใช่ชื่อที่ทำให้ฉันมั่นคง แต่เป็นประทีปที่ช่วยให้ฉันละทิ้งความผูกพันและเดินไปตามเส้นทางได้