Różni, a jednak się wzajemnie tworzymy

Kwiat jest kwiatem, a drzewo jest drzewem. Ja jestem sobą, a inny jest innym. Nie usuwając tej różnicy, różnica ta nie musi stawać na przeszkodzie wzajemnemu istnieniu. Dzisiejsza nauka wyjaśnia to poprzez zasadę Hwaeom zwaną sasamuae — nieprzeszkodzone wzajemne przenikanie się wszystkich zjawisk. Oznacza to, że wszystkie istoty i zjawiska przepływają przez siebie nawzajem bez przeszkód, tworząc się nawzajem.

Przenośnią, która to ukazuje, jest sieć Indry. W sieci, na której zawieszono niezliczone klejnoty, jeden klejnot odbija wszystkie pozostałe. W tym odbitym klejnocie ponownie pojawia się całość. Klejnoty odbijają się nawzajem, nie tracąc przy tym własnej, odrębnej formy. Jest to nauka, że jedno zawiera w sobie całość, a całość zawiera w sobie jedno.

Nie oznacza to po prostu, że wszystko jest takie samo. Nie usuwa też różnicy. Jest to sposób widzenia, w którym różne istoty nie są odosobnione same w sobie, lecz powstają wspólnie dzięki niezliczonym warunkom. Nawet pojedynczy kwiat zawiera w sobie warunki słońca, wody, gleby i wiele innych.

W praktyce przyglądasz się granicom, które tworzysz. Gdy mocno trzymasz się siebie i innych albo tego, co lubisz i czego nie lubisz, umysł zostaje uwięziony na tej granicy. Spojrzenie w pustkę nie oznacza usunięcia różnicy, lecz zaprzestanie przywiązania do przekonania, że różnica jest czymś stałym. Widzisz różnicę, nie tracąc z oczu równości, a w tej równości pozwalasz, by każda istota pozostała w pełni sobą.

Zauważ, czy pojawia się dziś umysł, który próbuje dopasować spotkaną osobę wyłącznie do własnych miar. Zanim odsuniesz kogoś tylko dlatego, że różni się od ciebie, spójrz, jaka więź łączy wasze życia. Sasamuae nie jest słowem wskazującym na jakiś odległy, inny świat; jest mądrością dostrzegania właśnie tego świata, w którym istoty tworzą się nawzajem, gdy opada myślenie rozróżniające i przywiązanie.