มองด้วยปัญญาทางสายกลาง ที่พ้นจากสองและไม่สอง

คำสอนฮวาออมมีความหมายลึกซึ้งว่า อย่าทำให้เป็นสอง และอย่าอยู่แม้ในความไม่สอง เราต้องวางใจที่แบ่งสิ่งต่างๆ เป็นสอง เช่น ดีและไม่ดี ตนและผู้อื่น สรรพสัตว์และพระพุทธเจ้า แต่ก็ไม่ควรยึดแม้ความคิดว่าไม่เป็นสอง

เรามักตัดสินผู้คนและเหตุการณ์ว่า ดีหรือไม่ดี ได้ง่าย แต่คนคนหนึ่งอาจปรากฏต่างกันไปตามสถานการณ์ และสิ่งที่เคยคิดว่าดีก็อาจเปลี่ยนไปตามกาลเวลา หากยึดคำตัดสินตายตัว เราจะไม่เห็นหน้าตาเดิมของสิ่งนั้น

การวางใจที่แบ่งเป็นสองเป็นเรื่องสำคัญ แต่การค้างอยู่ในความคิดว่า "ฉันไม่แบ่งแยก" ก็อาจกลายเป็นการแบ่งแยกอีกแบบหนึ่ง ด้วยเหตุนี้ การปฏิบัติจึงต้องอาศัยปัญญาทางสายกลางที่ไม่อยู่ข้างใดข้างหนึ่ง

ถ้อยคำและแนวคิดเป็นเพียงอุบายชี้ทาง คำว่า สอง และ ไม่สอง ต่างก็เป็นเพียงนิ้วที่ชี้ไป ปัญญาไม่ได้อยู่ที่การยึดถ้อยคำ แต่อยู่ที่การเห็นที่ซึ่งถ้อยคำนั้นชี้ไปโดยตรง

วันนี้ ขออย่าตกไปในการแบ่งแยกดีชั่วง่ายๆ แต่จงมองผู้คนและโลกด้วยสายตากว้างลึกของทางสายกลางที่พ้นจากการแบ่งแยกนั้น