Tâm thấy sinh và diệt

Lời dạy hôm nay bắt đầu từ dòng chảy của đời sống, nơi năm thay đổi, ngày thay đổi, và từng khoảnh khắc trôi qua. Khi sống từng ngày, chúng ta cố gắng xét tâm, quan sát tâm và nhận biết tâm. Điều quan trọng trong tu tập là tỉnh thức và thấy tâm khởi lên thế nào trong mỗi khoảnh khắc.

Thầy nói rằng thấy các tướng của tâm sinh khởi và biến mất trong từng khoảnh khắc chính là trọng tâm của sự thực hành. Ý nghĩ, cảm xúc, phân biệt, ham muốn và nhiều phản ứng không phải là những thứ cố định. Khi gặp đủ duyên, chúng khởi lên trong chốc lát rồi đi qua. Nhưng thay vì thấy chúng đúng như chúng là, ta lại cố đè nén, giữ lại hoặc chịu đựng chúng.

Khi tâm cứ đè nén và chịu đựng, khổ đau cũng lặp lại. Càng nghĩ rằng mình phải loại bỏ các hiện tượng của tâm, một loại khó khăn khác lại càng xuất hiện. Nhưng khi thấy đúng rằng chúng là những hiện tượng sinh khởi rồi diệt đi, ta ít cần phải đánh nhau với chúng hay nắm giữ chúng hơn.

Nhận biết không có nghĩa là bỏ mặc. Nó có nghĩa là thấy rõ những ý nghĩ và cảm xúc đã khởi lên bây giờ, không bị chúng kéo đi và cũng không đẩy chúng ra bằng sức ép. Như hơi thở trắng hiện ra một lát trong không khí mùa đông rồi biến mất, ta có thể thấy các chuyển động của tâm sinh và diệt.

Hôm nay, khi một phản ứng nào đó khởi lên trong tâm, hãy dừng lại một chút. Thay vì vội vàng đè nén, chịu đựng hay nắm giữ nó, hãy nhận biết rằng nó đã khởi lên bây giờ và đang đi qua. Sự tỉnh thức ấy là con đường không hành hạ tâm.