ธรรมชาติแห่งพุทธะถูกเปิดเผยผ่านการฝึกฝน

เมื่อผู้คนพูดถึงธรรมชาติแห่งพุทธะก็จะเข้าใจได้ง่ายราวกับว่ามีบางสิ่งซ่อนอยู่ในตัวเราอยู่แล้ว การพูดแบบนั้นบางครั้งอาจเพิ่มพลังในการฝึกฝนได้ เราต้องการศรัทธาที่ใครๆ ก็สามารถตื่นได้ ไม่เช่นนั้นเส้นทางจะรู้สึกว่าเป็นไปไม่ได้ แต่ถ้าศรัทธานั้นแข็งกระด้างจนกลายเป็นความคิดที่ว่า "ฉันมีแก่นสารที่ไม่เปลี่ยนแปลง" มันก็จะหลุดพ้นจากความหมายทางพุทธศาสนาที่ว่าไม่มีตัวตนและเกิดขึ้นได้

หัวใจของการสอนในปัจจุบันคือการเห็นความแตกต่างนี้อย่างรอบคอบ ธรรมชาติของพระพุทธเจ้าไม่ควรถูกยึดถือเหมือนอาตมันหรือถือเป็นสิ่งที่มีเจ้าของ เป็นที่เข้าใจดีกว่าว่าความเป็นไปได้ของการตื่นตัวจะชัดเจนขึ้นเมื่อการปฏิบัติและเงื่อนไขตรงตามความต้องการ ด้วยการศึกษา ดูจิต และปล่อยความผูกพัน ปัญญาจึงเกิดขึ้น สิ่งสำคัญคือปัญญานี้สามารถเกิดขึ้นได้ ไม่ใช่ว่าของที่เสร็จแล้วจะสะสมอยู่ในร่างกายแล้ว

คิดถึงการฝึกใช้แปรง จังหวะที่มีชีวิตไม่ใช่วัตถุที่ซ่อนอยู่ภายในแปรง กระดาษ หมึก ลมหายใจ ความแข็งแกร่งของมือ และการฝึกซ้ำ ๆ เกิดขึ้น จังหวะที่ชัดเจนปรากฏขึ้น การพูดว่า "ใครๆ ก็เขียนได้" ไม่ได้หมายความว่างานเขียนที่เสร็จสมบูรณ์นั้นอยู่ในพู่กันแล้ว หมายความว่าหากฝึกฝนอย่างถูกต้อง ใครๆ ก็สามารถเป็นโรคหลอดเลือดสมองได้ชัดเจน

การปฏิบัติก็เหมือนกัน การตื่นขึ้นไม่ใช่สมบัติที่เราดึงออกมาจากภายใน เป็นแนวทางที่เปิดเผยเมื่อเราปลูกฝังจิต เรียนรู้ธรรม และเจริญสติไปทีละขณะ ความศรัทธาในธรรมชาติแห่งพุทธะจึงไม่มั่นใจในตนเองคลุมเครือ เป็นจุดแข็งที่จะไม่ละทิ้งการปฏิบัติที่ต้องทำในวันนี้

มีสองสิ่งที่ต้องระวัง ฝ่ายหนึ่งคงอยู่ในความคิดว่า "ฉันมีแล้ว" และหลุดลอยไปในการปฏิบัติจริง อีกฝ่ายกำลังตัดสินใจว่า "ฉันไม่มีอะไรเลย" และกำลังสูญเสียเส้นทาง คำสอนของธรรมชาติของพระพุทธเจ้านั้นนอกเหนือไปจากความสุดโต่งทั้งสองอย่าง มันบอกเราว่าใครๆ ก็สามารถเปิดเส้นทางแห่งการตื่นตัวได้ด้วยความพยายามและเงื่อนไข