Wanneer we dingen zien zoals ze zijn

Wanneer we iets tegenkomen, neigen we ertoe meteen een oordeel toe te voegen in plaats van het eerst te zien zoals het is. Vinden we iets mooi, dan willen we het bezitten; past het ons niet, dan willen we het wegduwen. In het midden van dat oordeel staat meestal ‘ik’. Een geest die nodig heeft dat dingen mij voordeel brengen, mij bevredigen en aan mijn eigen wensen voldoen, grijpt het object vast.

Voelen dat een bloem mooi is, is op zichzelf geen probleem. Maar zodra de gedachte ‘ik moet het hebben’ volgt, begint de geest zich naar het object te bewegen. Verlangen en afkeer, vergelijken en onderscheiden volgen elkaar op, en die beweging schept op haar beurt nieuwe zorg en gehechtheid.

Beoefening betekent niet dat we weigeren naar de wereld te kijken of niets doen. Het gaat erom, voor een moment, het onderscheidende denken dat we om onszelf heen hebben opgebouwd neer te leggen, en te zien wat vóór ons is precies zoals het is. Wanneer we een bloem opmerken als bloem, wind als wind, en onze eigen geest als de geest die eenvoudig opkomt, houden we op er onnodige verhalen bovenop te stapelen.

Dingen zien zoals ze zijn betekent niet dat we ongevoelig worden. Het laat ons juist helderder zien en juister handelen. Zelfs wanneer we iemands moeilijkheid zien, kunnen we kijken naar welke hulp werkelijk nodig is, in plaats van onze eigen gevoelens voorop te stellen. Wanneer we niet gevangen zitten in de gedachte dat wij gelijk hebben, kunnen we ook de woorden van de ander wat voller horen.

Wanneer de geest zich haast om dingen in sympathie en afkeer te verdelen, kijk dan eerst waar die geest begint. Merk stilletjes op of de gedachte ‘ik moet het hebben’ of ‘het moet op mijn manier gaan’ er is. Eén enkel moment van bewustzijn verwijdert gehechtheid niet meteen, maar het kan ons ervan weerhouden ons door die gehechtheid te laten meeslepen naar nieuw lijden.