Zelfs een hoog ontwaken rijpt stap voor stap.
Als we een hoge berg beklimmen, kunnen we niet in één keer naar boven rennen. Naarmate de hoogte toeneemt, verandert de ademhaling en moet het lichaam zich aanpassen aan de nieuwe hoogte. Als de knieën of rug zwak zijn, hebben ze eerst verzorging nodig. We trainen het lichaam vanaf de lagere grond en rusten in elke fase. Als we de berg licht opvatten en ons haasten naar boven, wordt het lichaam moe voordat het pad werkelijk is bewandeld.
De praktijk is vergelijkbaar. Op een bepaald moment kunnen we duidelijk de richting van de geest zien. Toch betekent het een keer zien ervan niet dat oude gewoonten en aarzelingen in één keer verdwijnen. Omdat we het gezien hebben, moeten we nog voorzichtiger lopen. Nu we weten waar we heen moeten, hebben we tijd nodig om dat pad met lichaam en geest te leren.
De lering die plotseling ontwaken en geleidelijke cultivatie wordt genoemd, laat deze volgorde van beoefening zien. Zelfs als we plotseling de richting van het ontwaken zien, is er een geleidelijk proces om dit te polijsten, zodat het in het dagelijks leven niet wankelt. Net zoals iemand die weet waar de top is, niet achteloos klimt, moet een beoefenaar niet blijven hangen in de gedachte: ‘Ik heb de geest gezien’, maar moet hij deze in het leven stap voor stap bevestigen.
Een hoge berg maakt ons nederig. Als we denken aan de berg Sumeru of een heilige berg, weten we dat willen beklimmen niet genoeg is. Voorbereiding, orde, ademhaling en rust zijn nodig. De praktijk is hetzelfde. Als de geest trilt, brengen we de adem weer tot rust. Wanneer het verlangen voorop loopt, vertragen we één stap. Wat we weten moet in het leven worden geoefend en gerijpt.
Zelfs een berg die we fysiek niet kunnen beklimmen, kan een pad van mentale beoefening worden. Zelfs als het lichaam daar niet heen kan, kunnen we leren dat wanneer de geest trilt, de wereld trilt, en wanneer de geest stil is, hij niet beweegt, zoals een berg. Uiteindelijk gaat het niet om de gesprekken over de top, maar om de geest waarmee ik de ene stap van vandaag zet.
Net zoals een hoge berg niet in één adem kan worden beklommen, is de beoefening van de geest niet voltooid simpelweg omdat we de richting hebben gezien. Als we de richting van het ontwaken hebben gezien, moeten we dat pad in het dagelijks leven leren kennen, de adem rustig houden wanneer we trillen, en stap voor stap klimmen.
