ธรรมชาติแห่งพุทธะถูกเปิดเผยโดยการปฏิบัติโดยตรง

ในการศึกษาพุทธศาสนาเรามักจะพบคำอธิบายมากมายเกี่ยวกับธรรมชาติของพระพุทธเจ้า เราได้ยินมาว่าธรรมชาติของพระพุทธเจ้านั้นชัดเจน ลึกซึ้ง และเชื่อมโยงกับอาณาจักรของพระพุทธเจ้า เหล่านี้คือคำสอนอันล้ำค่า ไม่ว่าถ้อยคำเหล่านั้นจะยอดเยี่ยมเพียงใด แค่ได้ยินถ้อยคำเหล่านั้นไม่ได้หมายความว่าเราจะรู้ขอบเขตนั้นทันที

เราสามารถเข้าใจสิ่งนี้ได้โดยคิดถึงระฆังวัด บางคนอาจอธิบายว่าเสียงระฆังนั้นชัดเจนและทุ้มลึก อาจอธิบายรูปร่าง วัสดุ และหลักการของเสียงสะท้อนโดยละเอียด แต่สุดท้ายแล้วเราจะรู้ว่าระฆังนั้นดังก็ต่อเมื่อตีและได้ยินโดยตรงเท่านั้น ธรรมะของพระพุทธเจ้าก็เหมือนกัน คำอธิบายแสดงให้เห็นเส้นทาง แต่การฝึกฝนทำให้เราเดินตามเส้นทางนั้นด้วยตัวเราเอง

นั่นคือเหตุผลที่ครูบอกเราหลายครั้งให้ถือฮวาดูและฝึกฝน ธรรมชาติของพระพุทธเจ้าไม่ใช่แนวคิดที่จะเข้าใจด้วยศีรษะ เป็นสถานที่แห่งการตื่นรู้ซึ่งปรากฏเป็นความผูกพันและการเลือกปฏิบัติที่ค่อยๆ คลี่คลายลง สถานที่นั้นยากจะแสดงออกด้วยจิตใจธรรมดาๆ และเรียกอีกอย่างว่าอาณาจักรของผู้ตื่นรู้เต็มที่ นี่ไม่ได้หมายความว่าเราควรผลักมันออกไปให้ไกล หมายความว่าเราควรเริ่มฝึกซ้อมที่นี่

ในทางปฏิบัติ แม้แต่ความตื่นเต้นเล็กๆ น้อยๆ ก็อาจเกิดขึ้นได้ ไม่ใช่ความตื่นเต้นเร้าใจของโลก เป็นช่วงเวลาที่จิตใจแจ่มใสและลึกซึ้งชั่วครู่ และความสุขที่ยากจะอธิบายเป็นคำพูดก็ผ่านไป ไม่จำเป็นต้องยึดติดกับประสบการณ์นั้นและโอ้อวดเกี่ยวกับประสบการณ์นั้น และไม่จำเป็นต้องผิดหวังหากไม่ปรากฏ เราเพียงแค่เชื่อในทิศทางและฝึกฝนต่อไป

การอธิบายธรรมชาติของพระพุทธเจ้าด้วยคำพูดนั้นยาก และการอธิบายโลกที่ตื่นรู้ก็ยากเช่นกัน นั่นคือเหตุผลว่าทำไมจึงต้องมีการฝึกฝน งานวันนี้ไม่ใช่การจินตนาการถึงการตื่นรู้อันยิ่งใหญ่ คือการล้มความคิดหนึ่งที่เรากำลังถืออยู่ตอนนี้อย่างเงียบๆ และกลับสู่ฮวาดู เมื่อความปรารถนายืนยันสะสมโดยตรง พุทธธรรมชาติก็ไม่ใช่วลีที่ห่างไกลอีกต่อไป มันจะกลายเป็นการฝึกฝนการใช้ชีวิต