Wanneer we de leegte begrijpen, wordt de opkomst en ondergang van de geest lichter

De geest raakt opgewonden bij gelukkige gebeurtenissen en stort in bij pijnlijke gebeurtenissen. We vatten deze stijgingen en dalingen op als ‘ik’, maar als we goed kijken, zijn gedachten en gevoelens een stroom die door omstandigheden ontstaat en vervolgens weer verdwijnt.

Zeggen dat ze leeg zijn, betekent niet dat er helemaal niets is. Het betekent ook niet dat er geen vreugde of pijn is. Het betekent alleen dat ze niet voor altijd als vaste, substantiële dingen blijven bestaan. Het is als een golf die duidelijk opkomt, maar toch niet gescheiden is van de zee.

Oefenen betekent niet dat je met geweld van een pijnlijke geest afkomt. Het is opmerken: ‘Dit soort geest is ontstaan’, en kijken hoe die geest verandert en verdwijnt. Als we op deze manier kunnen zien, hoeven we niet al te gebonden te zijn door vreugde, en hoeven we niet volledig in te storten voor pijn.

Wat in deze leer van belang is, is niet dat je de geest dwingt er beter uit te zien, of dat je probeert alles in één keer te veranderen. Merk eerst op waar de geest op dit moment gevangen zit, en kies vanaf die plek een stap in een meer rechtopstaande richting. De praktijk is geen bijzondere gebeurtenis ver weg; het verschijnt in de uitdrukkingen, woorden, oordelen en zorg van de dag.