Đường Bồ-tát: Không Trụ, Không Chấp

Khi bạn không xem thân là mình, và không biến tâm thành thứ để nắm giữ và bám chấp, bạn sẽ thấy đúng bản tánh chân thật của thân và tâm. Điều này không có nghĩa là loại bỏ thân tâm hay quay lưng với chúng. Đó là buông bỏ sự bám chấp cho rằng thân tâm là "tôi". Khi sự nắm giữ ấy được buông ra, con đường quán chiếu thân tâm một cách đúng đắn sẽ mở ra.

Bằng trí tuệ bát-nhã ấy, vị Bồ-tát lìa các tướng cố định: ngã tướng, nhân tướng, chúng sinh tướng và thọ giả tướng. Vì không nắm giữ những quan niệm về mình và người, về chúng sinh và tuổi thọ, nên sự giác ngộ không bị lay động dù gặp bất cứ hoàn cảnh nào. Sự vững chãi như kim cương không nằm ở việc giữ chặt một quan niệm nào, mà ở trí tuệ không bị các tướng ràng buộc.

Tuy vậy, ý nghĩ "mình sẽ loại bỏ các tướng" cũng có thể trở thành nơi để trụ lại. Bạn cần buông bỏ cả ý nghĩ rằng mình đã thoát khỏi các tướng. Khi bạn không nắm giữ một sự giác ngộ phải đạt được, và không dựng lên một điều phải vứt bỏ, trí tuệ vô trụ và vô niệm sẽ hiển lộ, không có gì để lấy, không có gì để bỏ. Đó là không chấp ngay cả việc lìa các tướng.

Con đường của Bồ-tát là lìa hình tướng mà không phủ nhận hình tướng. Bạn ở trong thế gian mà không vướng mắc vào thế gian, và giúp đỡ chúng sinh mà không dựng lên ý nghĩ rằng chính mình là người giúp. Bạn lìa chấp trước mà không rời bỏ cuộc sống, và trong khi giúp người, bạn không nắm giữ việc ấy như công đức của riêng mình. Đây là con đường của Bồ-tát.