Droga bodhisattwy: nie trwać i nie przywierać
Gdy nie uważasz ciała za siebie i nie czynisz z umysłu czegoś, czego trzeba się chwytać i do czego przywierać, zaczynasz poprawnie dostrzegać prawdziwą naturę ciała i umysłu. Nie chodzi o pozbycie się ciała i umysłu ani o odwrócenie się od nich. Chodzi o puszczenie przywiązania, które trzyma je jako „ja”. Gdy to chwytanie zostaje puszczone, otwiera się droga poprawnego patrzenia na ciało i umysł.
Dzięki tej mądrości prajni bodhisattwa jest wolny od utrwalonych pojęć o ja, osobie, istocie czującej i długości życia. Ponieważ bodhisattwa nie trzyma się pojęć o sobie i innych, o istotach i o trwaniu życia, jego urzeczywistnienie nie chwieje się pod wpływem żadnych okoliczności. Diamentowa trwałość nie polega na mocnym strzeżeniu jakiegoś pojęcia, lecz na mądrości, która nie jest związana pojęciami.
Jednak także myśl „pozbędę się pojęć” może stać się miejscem, w którym się przebywa. Trzeba puścić nawet myśl, że jesteś wolny od pojęć. Gdy nie trzymasz się osobno urzeczywistnienia, które trzeba zdobyć, i nie ustanawiasz niczego, co trzeba odrzucić, ujawnia się mądrość nietrwania i nieobecności myśli, w której nie ma nic do wzięcia ani do odrzucenia. To jest nieprzywieranie nawet do uwalniania się od pojęć.
Droga bodhisattwy to wolność od formy bez zaprzeczania formie. Przebywasz w świecie, nie dając się w niego usidlić, i pomagasz istotom czującym, nie ustanawiając pojęcia, że to ty pomagasz. Zostawiasz przywiązanie za sobą, nie opuszczając życia, a pomagając innym, nie trzymasz się tego dzieła jako własnej zasługi. To jest droga bodhisattwy.
Przyjrzyj się ciału i umysłowi i zauważ, czego trzymasz się jako „ja”. Sprawdź, czy z myśli i uczuć, które się pojawiają, nie czynisz przedmiotów przywiązania.
Gdy zauważysz przywiązanie, nie trwaj nawet w myśli, że koniecznie trzeba się go pozbyć. Nie trzymając się myśli o puszczeniu, wykonaj to, co masz teraz przed sobą do zrobienia.
Gdy komuś pomagasz, daj pomaganiu całą swą uwagę i ćwicz nieustanawianie pojęcia „ja pomagam”.
Gdy nie uważasz ciała za siebie i nie przywierasz do umysłu, zaczynasz poprawnie dostrzegać prawdziwą naturę ciała i umysłu. Dzięki mądrości prajni bodhisattwa jest wolny od wszelkich utrwalonych pojęć i nie chwieje się pod wpływem okoliczności.
Gdy puszczasz myśl o pozbywaniu się pojęć, a także myśl o uwolnieniu się od nich, ujawnia się mądrość, w której nie ma nic do wzięcia ani do odrzucenia. Droga bodhisattwy polega na byciu niezwiązanym formą bez zaprzeczania formie, na życiu w świecie bez usidlenia w nim i na pomaganiu istotom czującym bez ustanawiania pojęcia pomagania.
- Ściskasz tę miskę mocno, sądząc, że to ty.
- Im mocniej ściskasz, tym bardziej drżą fale.
- Nie wyrzucasz miski. Rozluźniasz tylko uścisk.
- Puszczasz nawet myśl o puszczeniu.
- Pomagaj, lecz nie buduj myśli, że to ty pomagasz.