พักความคิดจำแนกตัดสิน แล้วมองดูใจ

เมื่อพบเรื่องที่ทุกข์ใจ ท่านย่อมอยากผลักไสให้พ้น เมื่อพบเรื่องที่สุขใจ ท่านย่อมอยากยึดไว้ให้นาน คำสอนวันนี้เชื้อเชิญให้ท่านมองดูความคิดจำแนกตัดสิน (분별) ที่เกิดขึ้นในขณะนั้น จงย้อนมองว่าใจที่รีบตัดสินเหตุการณ์ภายนอกว่าดีหรือร้าย ทำให้ความกังวลเติบโตขึ้นได้อย่างไร

เมื่อวิญญาณจิต (ซิกซิม, 識心) สงบนิ่งจนไม่มีความคิดแม้สักหนึ่งเกิดขึ้น ภาวะนั้นเรียกว่าการตรัสรู้ชอบ คืออนุตตรสัมมาสัมโพธิ ใจไร้การปรุงแต่ง (無心) ที่กล่าวถึงนี้ ไม่ใช่ภาวะที่ไม่รู้สึกสิ่งใดเลย และไม่ใช่ท่าทีที่เมินเฉยต่อความเจ็บปวดของผู้อื่น แต่หมายถึงใจที่เมื่อพบอารมณ์แล้วไม่ยกเรื่องถูกผิดขึ้นมายึดไว้

เมื่อพบความทุกข์ ท่านมักคิดได้ง่ายว่า "เหตุใดเรื่องเช่นนี้จึงเกิดกับเราเพียงผู้เดียว" และเมื่อพบความสุข ก็มักคิดได้ง่ายว่า "ต้องเป็นเช่นนี้ต่อไป" ทว่าปรากฏการณ์ไม่มีแก่นสารที่ตายตัว และ "ตัวฉัน" ที่คอยยึดอยู่ภายในนั้นก็ไม่ได้ตายตัวอยู่ต่างหากเช่นกัน ดังนั้นไม่มีประสบการณ์ใดที่ท่านจะกำไว้ให้เป็นของตนได้ตลอดไป

คำว่า "วางใจ" มักถูกรับฟังเป็นคำสั่งให้กำจัดความคิดออกไปอย่างฝืนใจ แต่วันนี้ ขอให้ท่านเริ่มจากการรู้ทันขณะที่ความคิดจำแนกตัดสินเกิดขึ้นก่อน จงสังเกตว่าหลังการตัดสินว่าชอบหรือชังเกาะติดมาแล้ว ใจเคลื่อนไหวไปอย่างไร และหยุดนิ่งสักครู่เพื่อดูว่าท่านจำเป็นต้องตามการตัดสินนั้นไปทันทีหรือไม่

เมื่อเป็นผู้ไร้การปรุงแต่งในใจ ย่อมหยั่งถึงต้นกำเนิดเดิมแท้ และเข้าใจเหตุปัจจัยของปรากฏการณ์ ท่านซองชอล (Seongcheol Sunim) ทรงเน้นถึงการสิ้นไปของความคิดหลงผิดและนิพพาน นี่ชี้ถึงทิศทางของการปฏิบัติที่ลึกซึ้ง มิใช่เคล็ดลับในการเปลี่ยนอารมณ์ของวันให้เบาลง แบบฝึกเล็ก ๆ ของวันนี้เป็นเพียงก้าวหนึ่งในการระลึกถึงคำสอนนั้นในชีวิตประจำวัน

ไม่ว่าสิ่งใดจะเกิดขึ้น จงประคองลมหายใจให้นิ่งก่อน แล้วมองดูชื่อที่ติดอยู่กับใจ จงรู้ทันทั้งความทุกข์และความสุข แต่อย่ารีบทำให้มันแข็งตัวเป็นของตน หรือรีบผลักไสมันออกไป