Nhật Khóa, Khởi Đầu Của Một Đời Sống Trí Tuệ Và Từ Bi

Trong tu tập Phật giáo, nhật khóa (ilgwa, 日課) là sự tu tập bạn tự đặt ra và thực hành mỗi ngày. Dâng lễ và lạy Phật, tụng kinh, ngồi thiền Seon, và quán chiếu thân tâm của chính mình, tất cả đều thuộc về nhật khóa.

Tuy vậy, nhật khóa của người tu không chỉ là phần tu tập vào những giờ đã định. Đó còn là cách bạn sống trọn từng khoảnh khắc gặp trong đời thường, từ lúc thức dậy buổi sáng cho đến khi chìm vào giấc ngủ buổi tối.

Phật giáo có câu nhật nhật thị hảo nhật (ilil si hoil, 日日是好日): "ngày nào cũng là ngày tốt".

Ngày nào cũng là ngày tốt không có nghĩa là mỗi ngày chỉ có điều tốt xảy ra hay không có khó khăn nào. Có những ngày vui và những ngày khổ, có những ngày mọi việc suôn sẻ như ý và những ngày thì không. Dù gặp hoàn cảnh nào, điều quan trọng là không để mình bị cuốn đi quá xa, và sống với việc nhìn tâm mình một cách đúng đắn.

Quá khứ đã đi qua, và tương lai chưa đến. Trong lúc bạn nuối tiếc điều đã qua và lo lắng điều chưa tới, thật dễ bỏ lỡ khoảnh khắc hiện tại mà bạn đang thật sự sống.

Thời gian duy nhất bạn có thể thật sự sống là bây giờ. Vì vậy, bạn trải qua khoảnh khắc này như thế nào mới là điều quan trọng.

Khi bạn sống tốt một khoảnh khắc, ngày ấy trở nên tốt; khi bạn sống tốt từng ngày, tuần ấy trở nên tốt. Cứ thế thành một tháng, một năm, mười năm, và tạo nên cả một đời người.

Dòng chảy của đời sống này không chỉ giới hạn trong kiếp này. Nó còn có thể được nhìn từ quan điểm về nhân duyên và nghiệp nối tiếp qua nhiều đời, đời đời kiếp kiếp. Tâm bạn khởi lên bây giờ và hành động bạn làm bây giờ trở thành những điều kiện quan trọng tạo nên đời sống về sau.

Ngày nay, nhờ khoa học và công nghệ phát triển, xã hội đã dồi dào và tiện nghi hơn trước rất nhiều. Nhưng cạnh tranh cũng gay gắt hơn, và nỗi lo âu về tương lai cùng áp lực tâm lý cũng lớn thêm.

Con người không ngừng nỗ lực để học nhiều hơn, sở hữu nhiều hơn, thành công nhanh hơn. Nỗ lực để tiến bộ là điều quan trọng. Nhưng nếu trên đường đi, bạn so sánh mình với người khác, bất an vì điều chưa đạt được, và không thể hài lòng với những gì mình đã có, thì đời sống khó tránh khỏi trở nên khổ hơn.

Thời đại càng như vậy, sự tu tập của Phật giáo càng có ý nghĩa.

Tu tập không phải là rời bỏ thực tại để đi tìm một thế giới đặc biệt. Đó là nhìn vào tâm mình ngay nơi bạn đang sống, làm điều cần làm một cách chân thành, và nỗ lực để không bị tham lam, sân hận và si mê lay chuyển.

Chăm lo tốt cho nhật khóa không dừng lại ở việc làm được nhiều việc hay hoàn thành mọi điều đã định. Đó là làm việc thì chân thành, gặp người thì đối xử ấm áp, trong hoàn cảnh khó khăn thì phán đoán sáng suốt, và khi phiền não khởi lên trong tâm thì nhận biết nó.

Đôi khi bạn sẽ mắc lỗi và thất bại. Dù vậy, nếu bạn có thể nhìn lại chính mình và bước tiếp theo đúng hướng, thì ngày ấy cũng trở thành một khoảng thời gian tu tập quý giá.

Trí tuệ lớn lên từ việc nhìn tâm và đời sống của mình một cách đúng đắn. Từ bi được thực hành, trên nền tảng trí tuệ ấy, bằng cách đối xử ấm áp với chính mình và với người khác.

Nếu bạn nhìn vào tâm mình trong từng khoảnh khắc và trân quý nhật khóa của mình, bạn có thể sống bình an và sáng suốt hơn một chút, ngay giữa cạnh tranh gay gắt và bất an.

Những ngày gộp lại thành cả một đời, và tâm cùng hành động của từng khoảnh khắc gộp lại làm nên đời bạn.

Vì vậy, đừng chỉ chờ đợi hạnh phúc ở tương lai xa; hãy sống tốt ngày hôm nay.

Hôm qua đã đi qua, ngày mai chưa đến. Sống khoảnh khắc này một cách trí tuệ và từ bi chính là tu tập, và là ý nghĩa chân thật của "ngày nào cũng là ngày tốt".