Η φύση του Βούδα παρατηρείται χωρίς να κολλάει

Οι διδασκαλίες για τη φύση του Βούδα μπορούν να δώσουν στους ασκούμενους μεγάλη δύναμη. Εάν δεν πιστεύουμε ότι ο δρόμος της αφύπνισης είναι ανοιχτός σε όλους, η μελέτη μπορεί εύκολα να κουραστεί και να κλίνει προς την εγκατάλειψη. Αλλά όταν αυτή η εμπιστοσύνη σκληραίνει στη σκέψη, «Υπάρχει ήδη κάτι αμετάβλητο μέσα μου», κινδυνεύει να αφήσει τη βουδιστική έννοια του μη εαυτού και της εξάρτησης να προκύψει.

Το σημαντικό σημείο στη σημερινή διδασκαλία δεν είναι να κατανοήσουμε τη φύση του Βούδα σαν ένα πράγμα που κρατάμε μέσα μας. Η φύση του Βούδα δεν είναι μια ουσία αποθηκευμένη στο σώμα και δεν είναι κάτι που μπορούμε να ισχυριστούμε ότι κατέχουμε μέσω των λέξεων. Αυτό που ξυπνάμε δεν είναι ένα εσωτερικό αντικείμενο, αλλά η αρχή του Ντάρμα. Στη ροή των πάντων που προκύπτουν και περνούν σύμφωνα με τις συνθήκες, αναζητούμε τον σωστό δρόμο που γίνεται ξεκάθαρος όταν δεν κολλάμε.

Γι' αυτό χρειάζεται η σοφία της μέσης οδού. Αν προσκολληθούμε μόνο στη σκέψη «υπάρχει», αντιλαμβανόμαστε τη φύση του Βούδα σαν άτμαν. Αν προσκολληθούμε μόνο στη σκέψη «δεν υπάρχει», χάνουμε την κατεύθυνση της πρακτικής. Η μέση οδός δεν είναι ένας βολικός συμβιβασμός μεταξύ των δύο. Είναι η σοφία που μας επιτρέπει να βλέπουμε τα πράγματα σωστά χωρίς να είμαστε συνδεδεμένοι με κανένα από τα δύο άκρα.

Σκεφτείτε να διαμορφώσετε την κεραμική. Ένα τελειωμένο μπολ δεν κρύβεται μέσα σε ένα κομμάτι πηλό σαν αντικείμενο. Ο πηλός, το νερό, το άγγιγμα των χεριών, η ισορροπία του τροχού, η ζέστη της φωτιάς και η υπομονετική αναμονή πρέπει να συναντηθούν σωστά για να εμφανιστεί ένα μπολ. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει καμία δυνατότητα. Όταν υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες και προσεκτικά χέρια, ο πηλός αποκαλύπτεται με τη μορφή μπολ.

Η πρακτική είναι η ίδια. Το να εμπιστευτείς τη φύση του Βούδα δεν σημαίνει να καταλήξεις στη σκέψη, «το έχω ήδη». Είναι επίσης να μην αποφασίσεις «Δεν υπάρχει τίποτα» και να εγκαταλείψεις το μονοπάτι. Είναι να εμπιστεύεσαι την αρχή του Ντάρμα, να μην κολλάς σε ένα συμπέρασμα σε κανένα άκρο, και να παρατηρείς πραγματικά το μυαλό σήμερα.

Οι δύσκολες διδασκαλίες μπορεί να γίνουν επικίνδυνες όταν τις ορίζουμε πολύ γρήγορα με λέξεις. Όσο περισσότερο αυτό είναι αλήθεια, τόσο πιο ταπεινά πρέπει να τα εξετάζουμε. Παρατηρήστε τι προσπαθείτε να κατέχετε, τι διώχνετε αρνούμενοι το και σε ποιο συμπέρασμα κλίνει το μυαλό. Από αυτή την παρατήρηση, η πρακτική αρχίζει ξανά.