Phật tánh được quán sát mà không bám víu

Giáo lý về Phật tánh có thể mang lại cho hành giả sức mạnh to lớn. Nếu chúng ta không tin tưởng rằng con đường giác ngộ luôn rộng mở cho mọi người thì việc học tập dễ trở nên mệt mỏi và có khuynh hướng bỏ cuộc. Nhưng khi niềm tin đó cứng rắn thành ý nghĩ, “Đã có điều gì đó không thay đổi bên trong tôi,” nó có nguy cơ rời bỏ ý nghĩa vô ngã và phụ thuộc của Phật giáo.

Điểm quan trọng trong lời dạy ngày nay là không nắm bắt Phật tánh như một vật được giữ bên trong. Phật tánh không phải là một vật chất được tích trữ trong cơ thể, và nó không phải là thứ mà chúng ta có thể tuyên bố sở hữu được qua lời nói. Điều chúng ta thức tỉnh không phải là đối tượng bên trong mà là nguyên lý của Pháp. Trong dòng chảy của mọi thứ sinh diệt tùy theo duyên, chúng ta tìm kiếm con đường đúng đắn sẽ trở nên rõ ràng khi chúng ta không bám víu.

Đó là lý do tại sao cần có trí tuệ của con đường trung đạo. Nếu chúng ta chỉ bám vào ý nghĩ “nó tồn tại,” chúng ta nắm bắt Phật tánh giống như atman. Nếu chúng ta chỉ bám vào ý nghĩ “nó không tồn tại” thì chúng ta sẽ mất phương hướng thực hành. Con đường trung gian không phải là một sự thỏa hiệp thuận tiện giữa hai bên. Chính trí tuệ giúp chúng ta nhìn mọi việc một cách đúng đắn mà không bị ràng buộc vào bất cứ thái cực nào.

Hãy nghĩ đến việc tạo hình đồ gốm. Một chiếc bát thành phẩm không được giấu bên trong một cục đất sét như một đồ vật. Đất sét, nước, sự chạm của bàn tay, sự cân bằng của bánh xe, sức nóng của lửa và sự chờ đợi kiên nhẫn phải gặp nhau một cách thích hợp để một chiếc bát xuất hiện. Điều này không có nghĩa là không có khả năng nào cả. Khi có đủ điều kiện và bàn tay cẩn thận, đất sét sẽ lộ ra dưới dạng một chiếc bát.

Thực hành là như nhau. Tin tưởng vào Phật tánh không phải là chìm đắm trong suy nghĩ “Tôi đã có nó rồi”. Cũng không phải là quyết định “Không có gì cả” và từ bỏ con đường. Đó là tin tưởng vào nguyên lý của Giáo Pháp, không bám vào một kết luận cực đoan nào, và thực sự quan sát tâm ngày hôm nay.

Những lời dạy khó có thể trở nên nguy hiểm khi chúng ta định nghĩa chúng quá nhanh bằng lời. Điều này càng đúng thì chúng ta càng cần phải xem xét chúng một cách khiêm nhường hơn. Hãy để ý xem bạn đang cố gắng sở hữu điều gì, bạn đang đẩy lùi điều gì bằng cách phủ nhận nó và kết luận nào mà tâm trí đang hướng tới. Từ sự chú ý đó, việc thực hành lại bắt đầu.