Helder zien wat er al is

Het is een goede ochtend, maar nu ook een koude ochtend. In de overgang van het ene seizoen naar het andere moet je je lichaam warm houden, nog voordat je kou voelt. Voordat de gedachte aan kou opkomt, kun je de koude wind al hebben ontmoet, en zonder het te weten kun je verkouden worden. De gedachte "het gaat nog goed" kan je niet alles vertellen over je toestand van dit moment.

Ook studie bekijk je opnieuw op de plek waar je al staat. Wanneer je een gedachte die tijdens het studeren opkomt blijft bevragen, kom je hier uit: dingen zien zoals ze zijn is de weg van het ontwaken. Beoefening is niet maken wat er niet is. Het is wat er al is, zoals het is, goed zien en gewaarworden.

De ware aard is niet iets wat iemand maakt. Ze ontstaat ook niet nieuw doordat je beoefent. Ze is er zoals ze oorspronkelijk is, dus in plaats van iets anders te willen verkrijgen, moet je die aard rechtstreeks leren kennen.

Wanneer er stof op een spiegel ligt, kan hij niet goed weerspiegelen. Zo kun je ook de ware aard niet herkennen wanneer ze door onwetendheid, waangedachten, onderscheidend denken en gehechtheid wordt bedekt. Zoals het moeilijk is de helderheid van een spiegel te kennen terwijl je naar een onder het stof bedolven spiegel kijkt, zo kun je je eigen aard niet goed zien zolang ze door waan is bedekt.

Beoefening ligt dus niet in steeds meer toevoegen of iets nieuws maken. Ze ligt in gewaarworden wat er al is, zoals het is. Overbodige gehechtheid toevoegen helpt niet. Je moet kijken naar wat er nu is, en naar wat het bedekt zodat je het niet ziet.

Wanneer je een bloem ziet, weet je dat het een bloem is. Wanneer je een geluid hoort, weet je dat het een geluid is. Wanneer een gedachte opkomt, weet je dat er een gedachte opkomt. Toch verblijft de geest nergens. Verblijven betekent hier niet alleen dat je het object herkent, maar dat je gebonden raakt aan een geest die iets mooi vindt en vastgrijpt, of iets afkeurt en wegduwt. Niet alleen hechting en vastklampen, maar ook een afwijzende geest wordt verblijven.

Dit betekent niet dat je niets doet. Het betekent gewaarworden zoals het is, zonder de geest eraan vast te zetten. Dit is de beoefening van niet-denken en niet-verblijven. Je weet dat er een gedachte opkomt zonder eraan vast te zitten, en wat je ook ziet of hoort, je grijpt het niet vast om het van jezelf te maken.

Ontwaken is niet iets maken en verkrijgen wat er niet is; het is zonder belemmering rechtstreeks zien wat er van het begin af aan is. Weten en zien wat er is zoals het is, sluit ook aan bij de beoefening van vipassana. Hier gaat het zien van de eigen aard (gyeonseong) een stap verder en leidt het tot voorbij degene die gewaarwordt. Je kijkt naar precies dat subject, het "ik ben gewaar", en beweegt je naar de plek waar alleen gewaarzijn overblijft.

Ook als je die staat niet meteen kunt bereiken, is de beoefening voor nu duidelijk. Zet je in om dingen te gewaarworden zoals ze zijn en ze rechtstreeks te zien. Wanneer de geest op een object reageert, volg hem dan niet in vastgrijpen of wegduwen; blijf gewoon kijken. Nog verder gaan, voorbij degene die gewaarwordt, leidt naar de staat van het zien van de eigen aard.

Ontwaken is je ogen openen voor wat er oorspronkelijk is, niet iets creëren of nieuw verwerven wat er niet was. Wanneer je deze betekenis helder ziet en diep vertrouwt, kun je de geest loslaten die iets met geweld tot stand wil brengen. Wanneer je het zo laat, toont de ware aard uit zichzelf haar volledigheid.