Buda Doğası Orta Yolda Açıkça Görülüyor

Budist araştırmalarında Buda doğasından bahsettiğimizde dikkat etmemiz gereken ilk şey, onu sabit bir şey olarak kavramaktır. Buda doğasını ayrı bir ebedi töz olarak hayal edersek, benliksizlik ve bağımlı doğuşun Budist anlamından uzaklaşabiliriz. Ancak Buda doğasını hiçbir şey ifade etmiyormuş gibi silersek, uygulamayı destekleyen uyanışın yönü de belirsiz hale gelir.

Bu nedenle orta yol gözüne ihtiyaç vardır. Orta yol, iki tarafın ortasında bir noktayı seçmek değildir. Varlığı ve yokluğu kalmayan, doğuş ve yok oluşla, iyi ve kötüyle silinip gitmeyen bilgeliktir. Zihin bir uç noktaya ne kadar takılıp kalırsa, olayları olduğu gibi görmek o kadar zorlaşır ve uyanış yolu da o kadar bulanıklaşır.

Şiddetli yağmur sonrası bir su kanalına bakarak bunu anlayabiliriz. Su bir tarafa sürüldüğünde toprak kesiliyor. Karşı taraf tıkandığında durgun su çamurlanır. Ancak kanal düzgün açıldığında su sessizce kendi akışını bulur. Aklımız aynı. Yalnızca "vardır" düşüncesine tutunursak sarsılırız. Yalnızca "O yoktur" düşüncesine takılıp kalırsak tıkanırız.

Buda doğası kelimelerle kavranarak sahip olunacak bir şey değildir. Dharma ilkesi takip edilerek doğrudan doğrulanması gereken bir uygulamadır. Tüm fenomenler nedenler ve koşullar yoluyla ortaya çıkıp geçip gitse bile, Dharma, tutunmadığımızda doğru yolu gösterir. Dolayısıyla Buda doğasından bahsettiğimizde güven ve dikkatliliğin bir arada olması gerekir. Pratik yapma gücümüzü kaybetmemeliyiz ve bunu sabit bir benlik sanmamalıyız.

Bugün bizim görevimiz zor bir doktrini yenmek değil. Zihin hoşlanma ve hoşlanmama, varlık ve yokluk, doğru ve yanlış gibi uç noktalara doğru koştuğunda duraksamaktır. Durakladığımızda zihnin bir tarafa eğildiğini görebiliriz. O aklı fark ettiğimiz ve orta yola döndüğümüz an Buda-doğa uygulaması artık uzak bir tabir olmaktan çıkar. Günümüz yaşamında başlıyor.