Daripada Menimbulkan Hati kepada Hati yang Timbul dengan Sendirinya
Apabila anda menyusun apa yang telah anda baca dan pelajari, anda dapat menoleh kembali kemudian dan melihat apa yang telah anda amalkan. Latihan tidak berhenti pada pembacaan. Meneliti makna dan menyusunnya menjadi asas untuk terus berlatih. Kini anda beralih ke bab seterusnya dan melihat sedikit lebih jauh ajaran tanpa-fikiran (munyeom) serta cara hati bekerja.
Dalam tradisi Seon, Sutra Lankavatara pada asalnya merupakan kitab utama, tetapi selepas Patriark Kelima, Hongin Sunim, Sutra Intan menjadi pusatnya. Salah satu ajaran terasnya ialah "Timbulkanlah hati tanpa berpaut pada mana-mana." Diceritakan bahawa Patriark Keenam, Hyeneung Sunim, seorang penebang kayu, mendengar petikan ini di tempat dia menjual kayu api lalu serta-merta menyedari intipatinya. Kisah ini hampir menjadi legenda, namun ia juga menunjukkan betapa terbukanya ajaran Sutra Intan kepada semua orang, dan betapa sejagatnya ajaran itu.
Ajaran "Timbulkanlah hati tanpa berpaut pada mana-mana" dapat diteliti dari kedudukan latihan dan dari kedudukan pencerahan. Sebagai pengamal, anda mesti menimbulkan hati itu tanpa berpaut. Selepas pencerahan, hati tanpa pautan itu timbul dengan sendirinya. Terdapat perbezaan yang besar antara "timbulkanlah hati" dan "hati timbul". Yang pertama bermaksud berusaha dan berlatih supaya ia menjadi begitu; yang kedua bermaksud bahawa melalui pencerahan, hati itu bekerja secara semula jadi.
Sebelum pencerahan, fikiran membeza-bezakan, kemelekatan, dan kebiasaan yang lama diamalkan masih ada. Apabila bertemu sesuatu yang menyenangkan, anda menggenggamnya; apabila bertemu sesuatu yang tidak menyenangkan, anda menolaknya. Anda gembira apabila dipuji dan goyah apabila dicela. Maka anda mesti menoleh kepada diri sendiri dan berusaha supaya tidak diheret oleh hati sedemikian. Latihan ialah menimbulkan belas kasihan dan hati bodhi (bodhicitta) tanpa berpaut pada apa yang anda lihat, bunyi, bau, rasa, sentuhan, atau fikiran, tanpa menggenggam masa lalu, kini, atau akan datang, dan tanpa berpaut pada fikiran "aku".
Apabila fikiran membeza-bezakan, kemelekatan, dan pautan masih ada, hati bergoncang hebat. Dalam sesetengah keadaan anda menjadi sangat marah; terhadap sesetengah perkara timbul kemelekatan yang kuat, dan anda tidak mahu melepaskannya. Di tempat yang belum tercerahkan, hati sebegini boleh timbul. Apa yang diperlukan ketika itu ialah usaha melihat hati dan mengawalnya. Daripada diheret apabila kemarahan atau kemelekatan timbul, anda berlatih supaya dapat menjauhkan diri daripada hati itu.
Selepas pencerahan, bebas daripada belenggu pautan dan kemelekatan, hati yang tidak berpaut pada mana-mana bekerja dengan sendirinya. Anda tidak perlu sengaja menggerakkan hati dengan berkata, "Aku tidak boleh berpaut," "Aku mesti menimbulkan belas kasihan," "Aku tidak boleh marah," "Aku tidak boleh membeza-bezakan." Semuanya menjadi demikian secara semula jadi. Bahawa Hyeneung Sunim mendapat pencerahan pada ayat "Timbulkanlah hati tanpa berpaut pada mana-mana" boleh difahami sebagai bermaksud bahawa beliau melihat kerja hati yang tidak digenggam oleh apa-apa dan tidak terperangkap dalam fikiran membeza-bezakan, kemelekatan, atau khayalan.
Sebelum pencerahan, anda melatih tanpa-pautan (muju), iaitu tidak berpaut pada mana-mana. Selepas pencerahan, tanpa-pautan itu menjadi kehidupan itu sendiri. Anda melepasi peringkat berusaha supaya tidak berpaut, dan hidup tanpa belenggu, tidak ditawan oleh sebarang fikiran. Hati bekerja secara semula jadi, namun tidak melekat pada apa-apa.
Ajaran ini akan bersambung beberapa hari lagi. Yang tidak boleh anda terlepas di sini ialah bahawa usaha diperlukan pada peringkat latihan. Oleh sebab hati selepas pencerahan bekerja dengan bebas dan sendirinya, tidak bermakna latihan anda sekarang juga berlaku dengan sendirinya. Di tempat yang belum tercerahkan, keadaan hati yang semula jadi itu sukar difahami sepenuhnya. Setiap kali anda melihat, mendengar, menghidu, atau merasa, hati menghasilkan pelbagai tindak balas. Anda mesti menoleh ke dalam supaya tidak ditawan oleh tindak balas itu, dan berusaha melepasi belenggunya. Hati yang akan menjadi semula jadi selepas pencerahan ialah sesuatu yang kini anda semaikan melalui latihan.
Hari ini, perhatikan di mana hati anda berpaut semasa anda melihat, mendengar, dan merasa. Sedarilah apa yang ingin anda genggam kerana menyenangkan, apa yang ingin anda tolak kerana tidak menyenangkan, dan hati yang goyah oleh pujian atau celaan.
Apabila kemarahan atau kemelekatan timbul, toleh kepada diri sendiri dan jangan terus mengikut hati itu. Lihat apa yang sedang anda genggam, dan berusahalah supaya tidak terus berpaut di situ. Usaha menimbulkan belas kasihan dan hati bodhi di tempat itu ialah latihan hari ini.
Ajaran "Timbulkanlah hati tanpa berpaut pada mana-mana" mempunyai kedudukan latihan dan kedudukan pencerahan. Sebelum pencerahan, fikiran membeza-bezakan dan kebiasaan berpaut masih ada, maka anda mesti melihat hati anda dan berusaha supaya tidak tertawan di mana-mana.
Perhatikan hati yang menggenggam apa yang menyenangkan, menolak apa yang tidak, dan goyah oleh pujian dan celaan. Latihan ialah menimbulkan belas kasihan dan hati bodhi tanpa berpaut pada apa yang anda lihat, dengar, atau rasa, pada masa lalu, kini, atau akan datang, atau pada fikiran "aku".
Selepas pencerahan, hati yang tidak berpaut pada mana-mana bekerja secara semula jadi, tanpa usaha menyuruh diri supaya tidak melekat. Ketika itu tanpa-pautan menjadi kehidupan itu sendiri. Sehingga anda sampai kepada kesemula jadian itu, teruskan berlatih dengan melihat hati yang timbul kini.
- Hari ini, sedarilah di mana hati anda berpaut.
- Anda menggenggam yang menyenangkan dan menolak yang tidak.
- Apabila marah atau kemelekatan timbul, toleh ke dalam sebelum mengikutinya.
- Anda melonggarkan tangan yang menggenggam dan berusaha tidak berpaut di tempat itu.
- Buat masa ini, anda melatih hati dengan lembut melalui amalan.