Η Πρακτική της Μη-Νοητικότητας και η Υπέρτατη Αφύπνιση

Κοιτάξτε τον αρχικά καθαρό νου που υπερβαίνει το αρεστό και το δυσάρεστο.

Καθώς ζείτε, συναντάτε αδιάκοπα εξωτερικά αντικείμενα και, ως απάντηση, γεννιούνται συμπάθειες και αντιπάθειες. Όταν βλέπετε ένα όμορφο κόσμημα ή έναν πολύτιμο θησαυρό, γεννιέται η επιθυμία να τον κατέχετε· όταν οσμίζεστε τον ευωδιαστό μόσχο, νιώθετε χαρά. Με τον ίδιο τρόπο, όταν συναντάτε κάτι βρόμικο ή μια δυσοσμία, γεννιούνται δυσαρέσκεια και απέχθεια.

Έτσι ο νους αντιδρά αδιάκοπα τη στιγμή που οι έξι αισθητηριακές ικανότητες συναντούν τα έξι αισθητά αντικείμενα, και από αυτή την αντίδραση γεννιούνται η απληστία και το μίσος, η προσκόλληση και η διαχωριστική σκέψη. Αυτή η λειτουργία του νου δένει τα όντα με τη θλίψη και τον πόνο.

Τότε, πώς πρέπει ο ασκούμενος να αντιμετωπίζει αυτά τα αντικείμενα και πώς μπορεί να εξασκήσει το μη-νους;

Πρώτα χρειάζεται να καταλάβετε ότι το να γνωρίζετε το αρεστό και το δυσάρεστο είναι διαφορετικό από το να προσκολλάστε σε αυτά.

Το να γνωρίζετε το όμορφο ως όμορφο, να νιώθετε το ευωδιαστό ως ευωδιαστό και να αισθάνεστε τη δυσοσμία ως δυσάρεστη είναι η φυσική λειτουργία των αισθήσεων. Όμως όταν βλέπετε κάτι όμορφο και νιώθετε ότι πρέπει οπωσδήποτε να το κατέχετε, ή συναντάτε κάτι που δεν σας αρέσει και νιώθετε ότι πρέπει να το διώξετε πάση θυσία, γεννιούνται η απληστία και το μίσος.

Γι' αυτό η πρακτική του μη-νου δεν βρίσκεται στο να αφαιρείτε την αίσθηση ή να σταματάτε με το ζόρι τη σκέψη. Βρίσκεται στο να έχετε επίγνωση των αντικειμένων όπως ακριβώς είναι, χωρίς να σας παρασύρουν.

Όταν συναντάτε κάτι που σας αρέσει, δείτε αν γεννιέται απληστία. Όταν συναντάτε κάτι που δεν σας αρέσει, παρατηρήστε αν γεννιέται απέχθεια και θυμός. Μην καταπιέζετε αυτές τις καταστάσεις και μην προσπαθείτε να τις εξαλείψετε· κοιτάξτε τες ως μη διαρκή, παροδικά φαινόμενα (ανίκα) που γεννιούνται και σβήνουν σύμφωνα με τις συνθήκες.

Αυτή είναι η πρακτική του να μην παίρνετε και να μην απορρίπτετε (μπουλτσουί μπουλσά, 不取不捨).

Ωστόσο, αυτή η πρακτική της επίγνωσης δεν σημαίνει αμέσως υπέρτατο μη-νους. Το να παρατηρείτε τη γέννηση της απληστίας και του μίσους και να τα αφήνετε να φύγουν είναι μέρος της πορείας της πρακτικής. Το υπέρτατο μη-νους είναι η κατάσταση όπου η θεμελιώδης άγνοια, η ρίζα κάθε θλίψης, έχει σβήσει εντελώς.

Η μη-σκέψη και το μη-νους, όπως τα εννοεί ο βουδισμός Σον, δεν είναι απλώς μια κατάσταση χωρίς σκέψεις. Σημαίνουν την ελευθερία από την πλανεμένη σκέψη και την προσκόλληση, ώστε να αποκαλύπτεται η σοφία της αρχικά καθαρής αληθινής φύσης.

Ειδικά, η υπέρτατη αφύπνιση που τονίζεται στη διδασκαλία της ξαφνικής αφύπνισης και της ξαφνικής καλλιέργειας του Σονγκτσόλ Σούνιμ δεν είναι μια προσωρινή ανάπαυση από τη θλίψη. Είναι η υπέρτατη αφύπνιση όπου έχει κοπεί πλήρως ακόμη και η θεμελιώδης άγνοια.

Ο νους με σκέψη είναι το βασίλειο των όντων· το υπέρτατο μη-νους είναι το βασίλειο του Βούδα.

Ωστόσο, αν παραμένει ακόμη και η σκέψη της κατάκτησης της κατάστασης του μη-νου, υπάρχει ακόμη αυτός που κατακτά και κάτι που πρέπει να κατακτηθεί. Το αληθινό μη-νους δεν παραμένει ούτε στη σκέψη του μη-νου.

Όταν κοπεί η διαχωριστική σκέψη που χωρίζει αυτόν που αντιλαμβάνεται από το αντικείμενο που αντιλαμβάνεται, όταν σβήσει κάθε πλανεμένη σκέψη και η αρχικά καθαρή σοφία αποκαλυφθεί πλήρως, αυτό είναι το υπέρτατο μη-νους και η υπέρτατη αφύπνιση.

Τελικά, η πρακτική δεν είναι να φύγετε από τον κόσμο ούτε να φράξετε τις αισθήσεις. Είναι να ζείτε μέσα στον κόσμο, βλέποντας, ακούγοντας και νιώθοντας, και να πραγματώνετε μια ελευθερία όπου ο νους δεν δένεται με κανένα αντικείμενο.

Δεν λαχταράτε όταν βλέπετε κάτι όμορφο, δεν θυμώνετε όταν συναντάτε κάτι που δεν σας αρέσει και, ενώ γνωρίζετε καθαρά το καλό από το κακό, δεν παραμένετε στην προσκόλληση που παίρνει και απορρίπτει.

Όταν συναντάτε ένα ευχάριστο αντικείμενο, ο νους δεν παραμένει· όταν συναντάτε ένα δυσάρεστο, ο νους δεν δένεται. Μέσα στο να μην παίρνετε και να μην απορρίπτετε, αποκαλύπτεται η σοφία του αρχικά καθαρού νου.

Αυτή είναι η κατεύθυνση της πρακτικής του μη-νου που πρέπει να φέρετε στην καθημερινή ζωή, και ο δρόμος που οδηγεί προς το υπέρτατο μη-νους και την υπέρτατη αφύπνιση.