Amalan Tanpa-Minda dan Pencerahan Muktamad
Pandanglah minda yang asalnya murni, yang melampaui suka dan tidak suka.
Sepanjang hidup, anda bertemu objek luaran tanpa henti, dan rasa suka serta tidak suka timbul sebagai tindak balas. Apabila anda melihat permata yang indah atau harta yang berharga, timbul keinginan untuk memilikinya; apabila anda menghidu kasturi yang harum, anda berasa gembira. Begitu juga, apabila anda bertemu sesuatu yang kotor atau bau yang busuk, timbul rasa tidak senang dan penolakan.
Demikianlah minda bertindak balas tanpa henti sebaik sahaja enam indera bertemu enam objek indera, dan daripada tindak balas itu timbul tamak dan benci, kelekatan dan fikiran membeza-bezakan. Cara minda bekerja ini mengikat makhluk hidup pada kekusutan batin dan penderitaan.
Jika begitu, bagaimanakah seorang pengamal harus menghadapi objek-objek ini, dan bagaimanakah tanpa-minda dapat diamalkan?
Pertama, anda perlu memahami bahawa mengetahui suka dan tidak suka berbeza daripada melekat padanya.
Mengetahui yang indah sebagai indah, merasai yang harum sebagai harum, dan merasai bau busuk sebagai tidak menyenangkan ialah kerja deria yang semula jadi. Namun apabila anda melihat sesuatu yang indah lalu merasa anda mesti memilikinya, atau bertemu sesuatu yang tidak anda sukai lalu merasa anda mesti menolaknya dengan apa cara sekalipun, di situlah tamak dan benci lahir.
Jadi amalan tanpa-minda tidak terletak pada menghapuskan deria atau menghentikan fikiran dengan paksa. Ia terletak pada menyedari objek seadanya, tanpa terseret olehnya.
Apabila anda bertemu sesuatu yang anda suka, perhatikan sama ada ketamakan timbul. Apabila anda bertemu sesuatu yang tidak anda suka, amatilah sama ada penolakan dan kemarahan timbul. Jangan menekan keadaan itu atau cuba menyingkirkannya; pandanglah ia sebagai gejala yang tidak kekal, yang timbul dan lenyap mengikut sebab dan keadaan.
Inilah amalan tidak mengambil dan tidak membuang (bulchwi bulsa, 不取不捨).
Namun amalan kesedaran ini tidak serta-merta bermakna tanpa-minda muktamad. Menyedari timbulnya tamak dan benci lalu melepaskannya ialah sebahagian daripada jalan amalan. Tanpa-minda muktamad ialah keadaan apabila kejahilan asas, punca segala kekusutan batin, telah padam sepenuhnya.
Tanpa-fikiran dan tanpa-minda yang disebut dalam Buddhisme Seon bukan sekadar keadaan tanpa fikiran. Maksudnya bebas daripada lamunan yang menyesatkan dan kelekatan, sehingga kebijaksanaan sifat sejati yang asalnya murni terzahir.
Khususnya, pencerahan muktamad yang ditekankan dalam ajaran pencerahan serta-merta dan pemupukan serta-merta oleh Seongcheol Sunim bukanlah rehat sementara daripada kekusutan batin. Ia ialah pencerahan muktamad yang memotong sepenuhnya kejahilan asas pun.
Minda yang berfikir ialah alam makhluk hidup; tanpa-minda muktamad ialah alam Buddha.
Namun jika fikiran untuk mencapai keadaan tanpa-minda masih tinggal, maka masih ada yang mencapai dan sesuatu yang hendak dicapai. Tanpa-minda yang sebenar tidak menetap walaupun pada fikiran tentang tanpa-minda.
Apabila fikiran membeza-bezakan yang memisahkan pencerap daripada yang dicerap terputus, semua lamunan yang menyesatkan padam, dan kebijaksanaan yang asalnya murni terzahir sepenuhnya, inilah tanpa-minda muktamad dan pencerahan muktamad.
Pada akhirnya, amalan bukanlah meninggalkan dunia atau menutup deria. Ia ialah hidup di dalam dunia, melihat, mendengar, dan merasai, sambil merealisasikan kebebasan apabila minda tidak terikat pada sebarang objek.
Ia bermakna tidak menginginkan apabila anda melihat yang indah, tidak marah apabila anda bertemu yang tidak anda sukai, dan, sambil mengetahui dengan jelas yang baik daripada yang buruk, tidak menetap pada kelekatan yang mengambil dan membuang.
Apabila anda bertemu objek yang menyenangkan, minda tidak menetap; apabila anda bertemu objek yang tidak menyenangkan, minda tidak terikat. Di tengah-tengah tiada mengambil dan tiada membuang, kebijaksanaan minda yang asalnya murni terzahir.
Inilah arah amalan tanpa-minda untuk dibawa ke dalam kehidupan harian, dan jalan yang menuju ke arah tanpa-minda muktamad dan pencerahan muktamad.
Hari ini, apabila anda bertemu sesuatu yang anda suka, perhatikan sama ada keinginan untuk memilikinya ditambah pada rasa suka itu. Apabila anda bertemu sesuatu yang tidak anda suka, amatilah sama ada keinginan untuk menolaknya ditambah pada rasa tidak senang itu.
Jangan menekan minda yang timbul atau cuba menyingkirkannya dengan paksa. Sedarilah bahawa ia gejala yang timbul dan lenyap mengikut sebab dan keadaan, dan berlatihlah untuk tidak menggenggam dan tidak menolak.
Walaupun minda menjadi tenang seketika, jangan menyangka anda telah mencapai tanpa-minda muktamad. Teruskan berlatih tanpa menetap walaupun pada keinginan untuk mencapai tanpa-minda.
Merasai yang indah sebagai indah dan yang busuk sebagai tidak menyenangkan ialah kerja deria yang semula jadi. Amalan bukanlah menghapuskan deria itu, tetapi menyedari tamak dan benci yang timbul daripadanya dan tidak terseret ke dalam kelekatan.
Jangan menekan minda yang ingin menggenggam apa yang baik atau minda yang ingin menolak apa yang tidak disukai; pandanglah kedua-duanya sebagai gejala yang timbul dan lenyap mengikut sebab dan keadaan. Inilah amalan tidak mengambil dan tidak membuang.
Kesedaran ini ialah sebahagian daripada jalan amalan. Tanpa-minda muktamad dan pencerahan muktamad ialah keadaan apabila kejahilan asas telah lenyap sepenuhnya, malah fikiran membeza-bezakan yang memisahkan yang mencapai daripada yang hendak dicapai telah terputus, dan kebijaksanaan yang asalnya murni terzahir sepenuhnya. Lihat, dengar, dan rasailah dalam kehidupan harian tanpa terikat pada sebarang objek, dan teruskan melangkah di jalan yang tidak menetap walaupun pada fikiran untuk mencapai tanpa-minda.
- Ke arah bau harum, tangan bergerak dahulu. Menjauhi bau busuk, tubuh bergerak dahulu.
- Mengetahui suka dan tidak suka ialah deria yang semula jadi. Perhatikan sama ada minda yang menggenggam atau menolak ditambah di atasnya.
- Anda tidak menyekat deria. Anda hanya melonggarkan tangan yang digenggam dan bahu yang tegang.
- Biarkan juga rasa bangga kerana telah tenang berlalu. Ketenangan seketika bukanlah tanpa-minda muktamad.
- Sentuhan yang sama untuk bunga dan kompos. Kesedaran harian ialah jalan menuju pencerahan muktamad, tempat kejahilan asas pun telah lenyap.